ՀԻՒՍԻՍԱՅԻՆ ՍՈՒՐԻԱ ՀԱՅ–ՔՐՏԱԿԱՆ ԱՐԿԱԾԱԽՆԴՐՈՒԹԻՒՆ

                                            ՀԻՒՍԻՍԱՅԻՆ   ՍՈՒՐԻԱ

                         ՀԱՅ–ՔՐՏԱԿԱՆ  ԱՐԿԱԾԱԽՆԴՐՈՒԹԻՒՆ

                                                 NORTH  OF  SYRIA –

                                     ARMENO–KURD  ADVENTURE

 

Պատմական իրադարձութիւնները հակակշռելու հմտութեամբ օժտուած ռազմագէտ մարտականը իր սխրագործութիւններու վաստակը պիտի վերագրէր սրամիտ, հեռատես ու լայնախոհ յատկութիւններուն, ըստ որոնց հետզհետէ կուտակուած յաղթարշաւները՝ թագադրուած հայրենիքի սահմանային ամբողջականութեան ապահովման ճակատամարտերով, ազգի գոյատեւման գրաւական պիտի հանդիսանան յետագայ դարաշրջաններու  համար:

Հայկական պատմական էջերը իրենց սխրագործութիւններով պանծացուցած են Զօրավարներ՝ ԱՆԴՐԱՆԻԿ եւ ՆԺԴԵՀ, շնորհիւ նշուած նկարագրային որակումներու իրենց հեղինակաւորութեամբ, զորս զուգորդուած է երկուքին արծուատես,  արիւծասիրտ  եւ  ձիաոյժ  յատկանիշներով: Անկախաբար երկրորդի հետզհետէ ծաւալած ցեղային խտրական ընկրկումները, զորս աւելի յայտնի են  «ցեղակրօն»  որակումով:

Եւրոպական պատմական ողբերգութիւնը իր կարգին ցայտուն է փառատենչ եւ իշխանասէր կարծրագլուխներով, ինչպէս օրինակ, Նափոլեոն Ա. եւ Հիթլեր: Երկու աշխարհաւեր պոռոտախօսներ, որոնց վերջը իրենց իսկ մեծահոգի ու խաւարատես յատկութեանց թակարդը եղաւ:

Այս երկու պարագաները կը հակադրուին մէկ կողմէ արդար եւ իրաւական պայքարի յարատեւութեամբ, միւս կողմէ արիւնարբու եւ  անձնակործան  ռազմավարութեան  անյագութեամբ:

Հոն, ուր ռազմավարական, աշխարհա-ռազմավարական, strategic – geo-strategic քաղաքական ու աշխարհա-քաղաքական political – geo-political  խնդիրներ կան, այդտեղ եւս համագործակցութիւն – հակամարտութիւն, համաձայնութիւն – հակադրութիւն, միութիւն – ընդդիմութիւն գործընթացերը իրենց ուղիները պիտի պարտադրեն ըստ ժամանակի քաղաքական – զինուորական  հրամայականին:

Ամէնէն կարեւորը սակայն, թէ ի՞նչ սկզբունքներու հիման վրայ կը ճշտորոշուի հրատապ կացութեան ներքոյ որդեգրուած ուղեգիծ մը:

Քաղաքական, ռազմական եւ տնտեսական տագնապալից կացութիւնը կը հարկադրէ ազգային անձնուրաց գործիչներու եւ ազգաշէն կազմակերպութիւններու, որպէսզի պատմական  ելակէտ  ընդգրկող  ծրագրի  մշակումով  առաջնորդուին:

Հակառակ պարագային ազգի անուան օգտագործմամբ եւ պիտակաւոր ազգանպաստ ձեռնարկները մի՛այն կը խառնակեն ողջմիտ  եւ  կշռադատուած  միջոցառումները:

Մեզ համար նկատառելի պէտք է ըլլան յատկապէս ձախորդ օրերու հեղինակ հայկական կուսակցութիւններ, որոնց գաղափարախօսութիւնը իրենց ստեղծման օրերուն, յենարան ունէր օտար ապստամբական շարժումներու լոզունքները, ինչպէս  «սոցիալիզմի»  գաղափարը  եւյլն:

Մեր ժամանակաշրջանին եւս պիտի անդրադառնանք այնպիսի մեկնաբանութիւններու՝ զոր օրինակ հայոց ցեղասպանութեան վերագրուող այսպէս ասած «պատմական ակնարկներու», որոնք գունաւորուած են տիրող վարչակարգի մօրուքը շոյող վերլուծումներով՝ վերհանելով ու պանծացնելով անոնց բերած «մարդկային – մարդկայնական» նպաստը ի սէր հայ ժողովուրդի:

Օրինակ, Անգլիա գործող հայկական կառոյցներէ պիտի հանդիպիք Անգլիոյ քաղաքական հեղինակութեան թափած յարատեւ ջանքերու մասին «վաւերագրութիւններու», իբրեւ թէ ամէն ճիգ ի գործ դրած են հայութեան փրկութեան համար. Ֆրանսայի մէջ կան, որոնք եւս հայութիւնը ցաւազրկող Ֆրանսական մարդասիրութիւնները կը փառաբանեն «question d’humanité de la France». Ռուսաստան մէկ տեսակ, Ամերիկա՝  Ամերիկեան աստղերով, իսկ  Պոլիս՝   Պոլսական  ձեռագործով,  եւյլն:

Հետեւաբար, հայկական ինքնատիպ ուղեգծի պակաս կայ ամենուրէք, տեղի տալով ընդօրինակութիւններու եւ կրկնութիւններու, երբեմն նոյնիսկ կոկոյի նման հետեւելու՝ անզգաստ ու թոյլ վարքագծով ազգային արժանապատուութիւնը  ոտնակոխելով:

Հայկական աշխարհի նորայոյզ եղելութիւններէն է Սուրիական իրավիճակը, վասն որոյ եթէ նպատակադրուած-ծրագրուած ելքը յաջողեցուի վճառուած ահաբեկչութեան միջոցաւ, շատ հաւանական է, որ գոյատեուող գաղութը կը վերածուի բեկորներու՝  եկեղեցական ներկայութեան մակարդակով:

Արդէն բազմաթիւ վայրերու մէջ, քրիստոնեաներ ու եկեղեցիներ ոտնձգութիւններու  թիրախ  դարձած  են:

Այնուամենայնիւ, տագնապը ինքնին յայտնաբերեց ներազգային թերութիւններ:

Ամենազազրելին սակայն, երբ ստեղծուած խառնակութեան առ ի հետեւանք, մինչ երկրի «ապստամբական» շարժումները առաւելաբար կ՛արտացոլեն քաղաքական եւ նիւթական հովանաւորութեան ենթարկուածութիւնը՝ նամանաւանդ մեզ համար դարաւոր վաղեմիութիւն ունեցող Թուրքիոյ նման գործակատար պետութեան մը ցամաքային, մարդկային, ռազմական ու քաղաքական ամէն կարելիութիւններով օժտելը, հայկական նեղմիտ շրջափակի մէջ կողմնորոշումներ կը յայտնաբերուին ընդդէմ Սուրիական իշխանութեան, պանծացնելով Քրտական ինքնիշխանութեան   յոխորտանքները  հիւսիսային  Սուրիոյ  մէջ:

Հիւսիսային  Սուրիա

North  of  Syria

Սուրիական Արաբական Հանրապետութիւնը ծնունդն է Ա. Աշխարհամարտին պարտուած Օսմանեան կայսրութեան անդամահատման՝ նախաձեռնութեամբ եւրոպական երկեակ կայսերապաշտ պետութեանց, որոնք ժամանակուայ քաղաքական-զինուորական կամքի բանեցմամբ ձգտեցան իրենց հովանաւորութեամբ անջատ պետութիւններ ստեղծել. Բնականաբար խօսքը կը վերաբերի Ֆրանսայի եւ Բրիտանիոյ:

Իսկ ինչ որ հանրաճանաչ դարձած է, այն ալ Սայքս-Փիքօ Sykes-Picot համաձայնութիւններն են, զորս նամակագրական փոխանակութեամբ հաստատուած են Բրիտանիոյ մօտ Ֆրանսայի դեսպան Պրն. Փօլ Գամպոնի (9 Մայիս 1916եւ Բրիտանիոյ արտաքին գործոց պետական քարտուղար Պրն. Էտուարտ Կրէյի (15 եւ 16 Մայիս 1916միջեւ, ապա Մուտրոսի զինադադարէն ետք (30 Հոկտեմբեր 1918) ըստ այնմ կը գործարկեն, սակայն միջազգայնօրէն ամրագրուած է Ազգերու Լիկայի յանձնարարականով (Սէն Րէմօյի  վեհաժողովով, 24 Ապրիլ 1920), որու հիմամբ երկու գերպետութիւնները Սուրիան ու Միջագետքը պիտի բաժանէին իրենց գերիշխանութեան՝ ուղղակի կառավարման  direct administration  եւ լիազօրութեան  mandat   տակ:

Ուստի պիտի ստեղծուեր մեծն Սուրիա եւ Միջագետք: Այսինքն՝  Ֆրանսան պիտի ունենար Կիլիկիա, մեծն Լիբանան (մեծն Սուրիայէն անջատուած ու նորաստեղծեւ Սուրիա, մինչ Մեծն Բրիտանիան՝ Իրաքը (Քիրքուք քաղաքով աւելի մեծ տարածք պիտի ըլլար Ֆրանսայի կողմէ լքուելով, սակայն շրջանի քարիւղի հանքերու շահոյթի հաւասար օգտագործման պայմանովնաեւ Այսրյորդանան եւ Պաղեստին:

Մէկ խօսքով, Մերձաւոր եւ Միջին Արեւելքի մասնատումը երկու կայսրութեանց միջեւ:

Մանրամասնելու համար տեղին է նշել, որ երկու գերիշխանութիւններու դիւանագէտներու խորհրդակցութիւնները յառաջ կ՛ընթանային ամիսներէ ի վեր՝ շնորհիւ իրենց դիւանագիտական  փորձառութեան:

Ֆրանսացի Ֆրանսուա Ճորճ-Փիքօ, Պէյրութի մօտ Ֆրանսայի հիւպատոս Ա. Աշխարհամարտէն առաջ, ապա Լոնտոնի Ֆրանսական դեսպանատան առաջին քարտուղար, նամանաւանդ Սուրիագէտ ու ջատագովը «Ամբողջական Սուրիոյ», իսկ Մարգ Սայքս, Բրիտանիոյ խորհրդարանական եւ Օսմանեան  կայսրութեան  մասնագէտ:

 Sir MARK SYKES et FRANCOIS GEORGE-PICOT

                                                                   Mark  Sykes        &                      François  George-Picot

                                                                 Մարգ  Սայքս    եւ                          Ֆրանսուա  Ճորճ-Փիքօ

1915թ. Նոյեմբեր ամիսէն սկսած խորհրդակցութիւններէն առաջ՝ Մարտ ամսուընէ Ցարական Ռուսաստանն ալ մասնակից էր, որու եւս բաժին պիտի հանուէր պարտութեան դատապարտուած Օսմանեան կայսրութենէն:

26 Ապրիլ 1915թ. Լոնտոնի դաշինքով Իտալիոյ ի նպաստ որոշ երկրամասեր ալ նկատի կ՛առնուէին Օսմանեան կայսրութեան մասնատումէ ետք: Բայց իբր ծառայութիւն ստիպուած էր պատերազմ յայտարարելու Գերմանիոյ դէմ:

Հետաքային, այնուամենայնիւ, կեդրոնացան Պրններ. Սայքս եւ Փիքօյի միջեւ, ինչ կը վերաբերեր արաբական պետութիւններու կամ  համադաշնակցութեան  confederation  ստեղծման:

Միջին Արեւելքը կը կտրատուի, հակառակ արաբական երկիրներու խոստացուած անկախութեանց՝ 5 բաժանուած գունաւորուած տարածքներու:

1- Կապոյտ, Ֆրանսական տարածք, ուղղակի կառավարման ենթակայ, կազմուած այժմու Լիբանանով եւ Կիլիկիան:

2- Ա. Տարածք, արաբական, Ֆրանսական ազդեցութեան տակ, ներառուած այժմու հիւսիսային Սուրիան եւ Մոսուլ նահանգը:

3- Կարմիր, Բրիտանական տարածք, ուղղակի կառավարման ենթակայ, կազմուած ներկայի Քույէյթով եւ Միջագետք:

4- Բ. Տարածք, արաբական, Բրիտանական ազդեցութեամբ, ներառուած հարաւային Սուրիան, Յորդանանը եւ այժմու Պաղեստինը:

5- Սրճագոյն, միջազգային վարչութեան ենթակայ տարածք, ներառուած Աքքա նավահանգիստը, Հայֆա ու Երուսաղէմ, բայց Մեծն Բրիտանիան Հայֆայի եւ Աքքայի նավահանգիստներու վերահսկումը կը ստանձնէ:

Carte des Accords Sykes-Picot 1916                                                                

                                                                        Sykes – Picot  map         Սայքս – Փիքօ  քարտեսը

Պէտք չէ զանց առնել նաեւ այն, որ Ռուս – Ֆրանսական, Ռուս – Բրիտանական երկեակ կամ երրեակ կողմերու եւս գաղտնի բանակցութիւն-խորհրդակցութիւններու համաձայն, Ռուսաստան ձեռք պիտի ձգեր Արեւմտեան Հայաստանը, Կ. Պոլիսը, նեղուցներն ու այլ շրջաններ, որոնցմով պիտի կազմուէր դեղին տարածք:

Այս բոլորի մէջ ինչպէս կը տեսնենք, Քիւրտիստանը աննկատ է թողուած, ամենադոյզն նշումն անգամ չկայ, բայց անոր վիճակուեցաւ Սեւրի պայմանագրով օդէն կախուած քրտական պետութեան մը ստեղծումը միայն, հակառակ «Մեծն Հայաստանի»,  10 Օգոստոս 1920թ.:

1920 – 1932թթ. Իրաք կը մնայ Անգլիական լիազօրութեան ներքոյ, առանց հիւսիսային քրտական բնակավայրի կամ հողատարածքի յիշատակման՝ օրինակ Քիրքուք, իսկ Սուրիա՝ 1920 – 1946թթ. Ֆրանսայի տնօրինման ենթակայ, եւս սահմաններու ամբողջականութեամբ, առանց հիւսիսային անջատողական  քրտական  տարածքի:

Երկու պետութիւններու սահմանները կը գոյատեւեն իբրեւ Արաբական:

Յետպատերազմեան  Սուրիա – Թուրքիա

Syria – Turkey  After  the  War

Առաջին համաշխարհային պատերազմի յաջորդող տարիները մինչեւ Սուրիոյ ազգային պետականութեան անկախութիւնը՝ 1946թ. Երկու վարչակարգերը հետզհետէ համաշխարհային նորաստեղծ քաղաքական-զինուորական կայսերական շուքի տակ կ՛անցնին անջատաբար, եւ մինչեւ Մարտ 2011 թուականը հողային-տարածքային ամբողջականութեան, ջրային օգտագործման-մատակարարման իրաւունքի, մերձեցման ու լարուածութեան, համերաշխութեան ու թշնամութեան, նաեւ քրտական խնդրով հակադրութեան-համագործակցութեան մթնոլորտով գոյատեւած են, եւ միայն Սուրիոյ տագնապի սկիզբէն տարածաշրջանային ու աշխարհաքաղաքական շահերու թելադրանքի բանեցմամբ միջպետական «դրացիական» կապերը խորապէս  խաթարուած  են:

Յիշենք  կարգ  մը  պատմական  ժամանակաշրջաններ:

Երեսունական թուականներուն երբ Ֆրանսան Ալեքսանտրէթի Սանճաքը կը լքէ թուրքերուն, 23 Յունիս 1939թ. Թուրք – Ֆրանսական համաձայնութեան հիմամբ՝  Սուրիոյ – Թուրքիոյ միջեւ հողային տագնապը  կ՛երկարի մինչեւ  2004-2005թթ.:

80 – 90-ական թուկաններուն, երկու երկիրներու միջեւ Եփրատ եւ Տիգրիս գետերու հարցը լարուածութեան ժամանակաշրջան մը կը ստեղծէ: Սուրիոյ խաղաթուղթը այդ տարիներուն Ապտալլա Օճալանի Քրտական Աշխատաւորական Կուսակցութիւնը կ՛ըլլայ, նեռարեալ թրքական ծայրայեղ ձախ կուսակցութիւններ:

90-ականներուն Թուրքիա – Իսրայէլ ռազմավարական համագործակցութիւններ տեղի կ՛ունենան, զոր կը խաթարուի 2000-ի  վերջերը:

Իրաքի երկրորդ պատերազմէն ետք (2003թ.Սուրիա – Թուրքիա – Իրան համագործակցութեան թափը կ՛ուժեղանայ, գլխաւոր պատճառ ունենալով Ամերիկեան նկրտումները հիւսիսային Իրաքի քրտաբնակ տարածքը ինքնավարութիւն հաստատելու:

Ահաւասիկ  թէ  ինչու  այդ  տարածաշրջանը  Ամերիկեան  ռմբարձակման   թիրախ  չի   դարձաւ:

Այսօր այդ շրջանի քարիւղի առատահոս գետերէն կ՛օգտուին արեւմտեան գրեթէ 20 ընկերութիւններ, աշխոյժ գործունէութիւն ծաւալող՝  ցուցակէն  անպակաս  մնացողներ  եւս,  Թուրքիա  եւ  Իսրայէլ:

Իրաքեան անլոյծ մնացած խնդիրներու կարգին առաւել չափով սրած իրադրութիւն, երկրի նախագահի եւ քիւրտ ինքնավար տարածքի նախագահի միջեւ՝ երբեմնի միջքրտական հակամարտող ոյժերու երկու «շէֆեր», առաջինը Ժալալ Թալապանի,  իսկ  երկրորդը,  Մասսուտ  Պարզանի:

Մեծն  Միջին  Արեւելք

Great  Middle  East

Պատճառը, որով Մերձաւոր եւ Միջին Արեւելքի խռովարարութիւնները միջպետական հակամարտութիւններէ աւելի ներազգային ամենատարանջատող մակարդակի հասցուած են, չարաշահելով ժողովրդային խաւերու համայնքային, յարանուանական ու կրօնական դիւրաբորբոք կնճիռը՝ այդ ալ 21-րդ դարու համար նախատեսուած Մեծն Միջին Արեւելքի վերակաղապարման անկլօ-ամերիկա-սիոնական արդէն իսկ բացայայտուած ծրագրի յաջողեցման հետապնդումն է, որու սկիզբը կարելի է համարել հակառակ կարգ մը քաղաքագէտներու կարծիքին, որոնք կը կապեն Իրաքի առաջին պատերազմին՝ այլեւ Լիբանանի քաղաքացիական կռիւներու  պայթումէն:

Լիբանանի պարագային, որտեղ 15 տարուայ ներքաղաքային կռիւներու աւարտէն (1975 – 1990) մինչեւ օրս համարեայ նոյն կարգավիճակն է՝ առանց զինեալ ընդհարումներու քարոզչական կռուադաշտը կը շարունակէ մնալ երէկուայ թաղային-շրջանային «զայիմներու» լեզուաբլթակի տակ, եւ որդիքն որոնց մայրական կաթէն հազիւ կտրուած կոկորդի խողովակներէն բառային  ռումբեր  կ՛արձակեն:

Սուրիոյ տագնապը հետեւաբար շարունակութիւնն է նմանատիպ «սէնարիօյի», որ նախօրոք ծրագրուած ընթացակարգի մը հանգոյցներէն  մին է:

Մեծն Միջին Արեւելքի թղթածրարը աւելի պոռթկալից հանգամանք ստացաւ Ամերիկայի նախկին նախագահ՝ մասոն ու սատանայապաշտ Ճորճ Պուշ կրտսերէն, որու հայրը իր օրերուն Նոր Աշխարհի Կարգի Nouvel Ordre Mondial քարոզարշաւի էր լծուած, իբրեւ հաւատարիմ ծառայ իր դաւանած կազմակերպութեան՝ մասոնութիւն franc maçonnerie լուսաւորուածութիւն  illuminati  եւ խաւարի ասպետներու ամբողջ  ընդյատակեայ  իշխանութիւնը:

«Անապատի վահան»  գործողութեան արձակումէն անմիջապէս ետք, Ամերիկեան գոնկրեսի առաջ հետեւեալը կը քարոզէ.

«Մենք այսօր կը գտնուինք բացառիկ եւ արտակարգ պահի մը մէջ: Պարսից ծոցի ճգնաժամը, հակառակ իր լրջութեան, հազուագիւտ հնարաւորութիւն կ՛ընձեռէ, որպէսզի ուղղուինք դէպի համագործակցութեան պատմական ժամանակաշրջանի: Այս դժուարին ժամանակաշրջանին, մեր հինգերորդ նպատակը՝ նոր աշխարհի կարգը, կրնայ լոյս տեսնել: Նոր դարաշրջան մը, ահաբեկչութենէ նուազագոյնս սպառնացած, եւ աւելի ոյժեղ արդարութեան հետապնդման համար ու աւելի ապահով խաղաղութեան  որոնման  համար»:

11 Սեպտեմբեր 1990,  Ճորճ Հ. Պուշ  (հայր)

Նաեւ, երբ արդէն Սովետական Միութիւնը «փլուզուած» էր.

«Այժմ կը տեսնենք նոր աշխարհի մը յայտնուիլը, աշխարհ մը, որու մէջ մեծ հնարաւորութիւն ունինք տեսնալու նոր աշխարհի կարգի յառաջանալը»:

6 Մարտ 1991,  Ճորճ Հ. Պուշ  (հայր)

Յետաքային, որդին այս մարդու՝ Ճորճ Ու. Պուշ, «Ընդլայնուած Միջին Արեւելքի վերաձեւաւորման» մասին ճարտասանեց 2003 թուականին, յայտարարելով համայն աշխարհի առաջ, որ նոր համաշխարհային կայսրութիւնը լծուած է գլուխ հանելու դարերու խորերէն հասած համամարդկային դաւադրութիւնը:

«Ընդլայնացած Միջին Արեւելք», այսինքն Մարոքէն մինչեւ Փաքիստան:

 GREATER MIDDLE EAST - 2

                                                                                           Մեծն  Միջին  Արեւելք

                                                                          Greater  Middle  East  –  Grand  Moyen  Orient

Ֆրանսայի մէջ եւս հանդերձ եկան նման հռետորներ, նախագահի  մակարդակով,  ի դէմս  փոքրիկն  Սարգոզիի:

Ամենաուշագրաւը սակայն, երբ տակաւին 1957- էն Իսրայէլի վարչապետը Լիբանանը դաւանանքներու հիման վրայ մանրելու գաղափարը  կը  վերհանէր:

1982թ աշնան, Իսրայէլի արտաքին գործոց նախարարութեան մօտ նախկին պաշտօնեայ՝ Օտէտ Յինոն, Իսրայէլացուոց Լիբանան ներխուժումէն ամիսներ ետք յօդուածով մը, խորագիր ունենալով «80-ական թուականներու Իսրայէլի ռազմավարութիւնը», որով լոյս տեսած է Համաշխարհային Սիոնիստ կազմակերպութեան պարբերականով (թիւ 14), արաբական աշխարհը հակամարտող պետութիւններու վերածելու  դիտաւորութիւններ  կը  պարզէր:

Ան կը շեշտէր, որ Իսրայէլ արաբական երկիրներու մէջ դաւանական ու յարանուանական հիմքերով պառակտման ռազմավարութիւն  ի ցործ  պէտք  է  դնէ:

Կը դրուատէր միեւնոյն ժամանակ 60-ական թուականներէն ի վեր Իսրայէլի սերտ համագործակցութիւնը Լիբանանի որոշ ծայրայեղ Մարոնի համայնքի գործիչներու հետ երկիրը դաւանանքային գաւառներու բաժանելու՝ եւ որ կիրարկելի պէտք է  ըլլայ  ամբողջ  արաբական  աշխարհի  վրայ:

Ուստի Իրաքի պարագային ստեղծել 3 պետութիւններ՝ Սուննի, Շիղա եւ Քիւրտ, Սուրիան նոյնպէս՝ Ալաուի, Տուրզի եւ Սուննի, Յորդանան՝ Պետեուիական ու Պաղեստինեան, Սեուտական Արաբիան՝ կորսնցնելով քարիւղի նահանգները, պիտի կրճատուի տոհմական  խճանկարի,  եւյլն:

Սիոնական այսօրինակ տեսութիւն մը կրկնում-ընդօրինակումն է հետեւաբար, զորս ժայթքեցին ամերիկեան գործող ու հանգստեան կոչուած զինուորական եւ քաղաքական անձնաւորութիւններէ՝ ինչպէս  օրինակ Ժէֆրեյ Կօլտպըրկ Jeffrey Goldberg, Ռալֆ Փիթըրս (Սիոնիստ) Ralph Peters, Զպիկնիու Պրզեզինսքի  Zbigniew  Brzezinski,  եւյլն,  եւյլն:

Մեծն Միջին Արեւելքի դաւը ինչպէս նշեցի վերեւը, արդիւնք է տասնեակ տարիներէ ի վեր մշակուած անկլօ-ամերիկա-սիոնական  ծրագիր-կանոնագիր  մատեանի:

«Մեծն  Քիւրտիստան»

” Great  Kurdistan “

Մեծն Քիւրտիստանը տարածաշրջանի կառուցապատման օղակներէն է: Բայց եւ այնպէս, քիւրտերը խրտուիլակ դարձած պիտի օգտագործուին սեւ ջուրի սիրոյն եւ ժամանակաւորապէս ոտնակոխման ենթարկելու իբրեւ գործիք պիտի ծառայեցուին, հարուած հասցնելու շրջակայ ոյժեղ պետութեանց, ինչպէս օրինակ,  Իրաք,  Իրան,  Սուրիա,  Թուրքիա  եւյլն:

Քիւրտերու ախորժակը այնուամենայնիւ կը գերազանցէ նոյնիսկ գծագրուած Քիւրտիստանի սահմանները, որոնց կազմակերպութիւնները երեւակայութեամբ գինովցած Քիւրտիստանի ոտքին տակ առած են Արեւմտեան  Հայաստանը:

Փանթուրքիզմի  շարունակութիւն՝   Փանքուրտիզմ:

KURDISTAN BY KURDS

                                                                         Մեծն  Քիւրտիստան,  ըստ  քիւրտերու

                                                Great  Kurdistan,  according to kurds  –  Grand  Kurdistan,  selon les kurds

Մեծն Քիւրտիստանը ոչ թէ քրտական քաղաքական-իրաւական միջազգային առումով տարուած յաղթարշաւի արդիւնք է, որմէ զուրկ են ընդհանուր առմամբ եւ հեռու հայկական մակարդակէն, այլ բազմապետական տարածաշրջանի մը նորաձեւութեամբ պատրաստուող զգեստի հանդերձաւորումն է՝ նոր ապրանքատեսակ, յատուկ պիտակով, որմէ օգտուող ոյժերը կը միտին մարդկային եւ նիւթական հասոյթէն առաւելագոյնս քաղել:

Սուրիական տագնապը իր կարգին վերածաղկեց ինքնավարութեան օդապարիկներ, որոնց պարանոցէն կախուած քաղաքական, ռազմավարական ու մարտավարական մարզադաշտի ձախաւեր «հայեր»՝ բարեբախտաբար մեկուսի, սակայն ազգային արժանապատուութիւնը ոտնակոխելով հիւսիսային Սուրիան «քրտահայաստան» կ՛երեւակայեն արիւնակցական  յերիւրանքներով:

Իր նախատիպը ունեցող հայ-քրտական նոր արկածախնդրութիւնը փաստ է այն առումով, որ քաղաքական ապարդիւն «յաղթանակներ» կուտակող ամէն գործիչ կամ կազմակերպութիւն-կուսակցութիւն ջուրը ընկած օձին փաթթուելով  ելքեր  կ՛որոնէ:

Հիւսիսային Սուրիան եթէ շարունակութիւնն է հիւսիսային Իրաքի, այդ պարագային վերեւ նշուած ծրագրաց մեղսակիցները կը համարուինք պատրաստակամութիւն ցոյց տալով գլուխ ծռելու 21-րդ դարու վայել հայկական մարդկային եւ հողային իրաւանց  ոտնակոխման:

ՖԻԼԻՓ  ՍԱՍՈՒՆ

PHILIP  SASOUN

Հոկտեմբեր /  October  25th,  2012


Comments are closed.