ԸՆՏՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ, ԸՆՏՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ …

                                               ԸՆՏՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ,   ԸՆՏՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ

                                                           ՖՐԱՆՍԱ՝   ՆԱԽԱԳԱՀԱԿԱՆ

                                                     ՀԱՅԱՍՏԱՆ՝    ԵՐԵՍՓՈԽԱՆԱԿԱՆ

Ֆրանսայի մէջ նախագահական ու Հայաստանի մէջ երեսփոխանական ընտրութիւնները այս տարի ժամադրուած էին ապրիլ-մայիս ամիսներուն, որպէսզի մէկտեղ նախագահ նորոգեն ու  միւստեղ  երեսփոխաններ:

Նախագահական թեկնածուներու հանգամանքներու եւ իրենց ծրագրերու լայն ու բարակ տեղեկատուութիւնները շատ ու շատ թղթակիցներ եւ լրատուամիջոցներ արդէն կատարած են ու պիտի շարունակեն մինչեւ որոշուած ժամկէտը, ըլլան անոնք հայկական թէ ֆրանսական, այնպէս որ միալարային նմանօրինակ երաժշտութիւնը այստեղ եւս չի նուագելու մտօք կացութիւնը  կը  նկարագրենք  այլ  ոճով:

Թէեւ Հայաստանի պարագային հեռու չենք նոյնպիսի ընտրական արշաւէն, սակայն ընտրութիւններու բնոյթը այնուամենայնիւ նմանատիպ է,  ամենուրէք:

Ֆրանսայի նախագահական թեկնածուները այս անգամ տասն են թուով,  հակառակ  նախորդ ընտրութիւններուն, որոնց քանակը 15-ն  ալ  կ՛անցնէր:

Ֆրանսա՝  նախագահական, Հայաստան՝  երեսփոխանական ընտրարշաւի  գլխաւոր  եւ կարմրագոյն «թեմաները» համահունչ էին,  բայց  իրարմէ  կը  տարբերէին  որակով  ու  ծաւալով:

Ծրագրային եւ թեմային համագոյութիւնը հետեւաբար հոս եւ հոն կը փայլեր ու կը փայլեցներ բոլոր անոնց աչքերը, որոնց համար մարդ «իշխանը» միակ յուսադրիչն է, զոր կրնայ զիրենք ազատագրել  անդունդայնութենէն:

Մինչդեռ խորքին մէջ պատճառը բանսարկու ոյժեր են, զորս ընդհանրապէս  աներեւելի  են  քաղաքացիներուս  ակներէն:

Ուստի եւ ամէն բան ալ ընտրավազքի մարզիկներէն կախուած չէ:

Սակայն եղելութիւնը երբեք չի մտահոգեր ժողովրդային զանգուածի առաջ տապլտկող թեկնածուներուն, վասն որոյ անոնք չափազանց սողուն, ճկուն եւ մարտունակ են մագնիսապատելու  իրենց  քուէարկուները:

Օրինակ, Ֆրանսայի եւ Հայաստանի գլխաւոր բնաբանները անտարակոյս ժողովրդային բոլոր խաւերուն բարօր կացութեան ապահովումն էր, ի մասնաւորի եկամուտներու յաւելումները, նաեւ թոշակներու բարձրացումները, աշխատանքի ոչ միայն ապահովումը, այլ աւելին, բազմացնելու խոստումները, ինչ որ իրականացուց Ֆրանսայի այժմու նախագահը, որով այսօր 4,5 միլիոնը գերազանցող գործազուրկ կայ, հակառակ 2007թ. ընտրութեան տարուայ վիճակին, երբ այդ թուաքանակը կէսն էր. Իսկ  ընկերութիւններու  շոքիացումը աւելիով կը նշմարուի, որոնք  չեն  դադրիր,  ու  Հայաստան  ալ  մխիթարելի  չէ:

Հետեւաբար, լաւ խաղագարդ մը անոնց ձեռքը, որոնք օրհնութիւններով  լի  խոստումներով  կ՛ընդառաջեն:

Ամէն ոք, քաջ «գիտակից է երկրի կարիքներուն», հոս ու հոն «մրցունակ»  ծրագրերու  մարզիկներ,  «մերը ուրիշ է – լաւագոյնն  է»  լօզունքի  նման:

  • Ֆրանսա, խոստում կայ նուազագոյն ամսականը 1700 եւրոյի հասցնելու,

  • Հայաստան,  խոստումներ  կան  245,000  դրամի,

  • Ֆրանսա,  թոշակներու  յաւելման  խոստումներ,

  • Հայաստան,  99,000  դրամ  խոստացող,

  • Ֆրանսա, այլեւս կը սարսափին յատկացումներու յաւելումներու  մասին  խօսելէ,

  • Հայաստան, «պետական հովանաւորութեամբ բուժօգնութիւն»  կ՛ըսուեր . . . ձրի . . . ,

  • Ֆրանսա, ընկերային պայմաններու վատդարացման մասին կ՛ողբան,

  • Հայաստան, «սոցիալապէս ապահով վիճակի» մասին կը խոստանան,

  • Ֆրանսա,  Համայնավար  թեկնածուն  յանդգնեցաւ

    «Անկցի  Ֆրանսական  կայսրութիւնը»  բացագանչել,

  • Հայաստան, Համայնավարները «խորհրդային տարիներու բարիքները»  վերհանեցին,

   իսկ սոցիալիզմի երգիչները, «սոցիալիզմի համակարգ» ճչացին,

  • Ֆրանսա, քուէարկուներու «մեծամասնական» մասնակցութեան  հորդոր  կար,

  • Հայաստան, «վաղ առաւօտեան հարեւանների հետ քուէարկեցէք . . . համար . . .»,

  • Ֆրանսա,  «իրաւունքը  ժողովուրդինն  է»,

  • Հայաստան,  «իշխանութիւնը բոլորինն է», «դուք եք տէրը»,

    «պետութիւնը  ձերն  է»,  «մենք  ձեզ  հաշուետու  ենք»,

  • Ֆրանսա, ամենուրէք Tricolor-ը կը ծածաներ, մեծ հօր – ԱՄՆ –  ընտրարշաւի  nationalism-ը  ընդօրինակելով,

  • Հայաստան, եռագոյն դրօշը հազիւ թէ երեւեր՝ պետականութեան հանդէպ հաւատքի ու յոյսի կրած անկման  պատճառաւ,

  • Ֆրանսա, Համայնավարներու կարմիր վզնոցները կը շողշողային,

  • Հայաստան, Ուգրանիական ընտրավազքի նարնջէ վզկապներու ընդօրինակութիւն մը կար Ժառանգականներու կողմէ՝  «նոր  Հայաստան»  քարոզելու,

    իսկ այլ աւետարանիչներ,  «մենք մտնելու ենք գիւղէ գիւղ եւ տունէ տուն» կը բացագանչէին՝ մեր Տէր Յիսուս Քրիստոսի պատուերը կատարելով ճշմարտութիւնը ջամբելու,  ՀԱԿ-այական  «տերմինով»,

  • Ֆրանսա, թեկնածուները արտաքնապէս երեւելի էր, որ նիհարեցման սննդակարգ պահողներ էին – régime minceur,

  • Հայաստան, Տիգրան Մեծ-ի օրերու Հերգուլես-ներ են – Hercules,

  • Ֆրանսա, երկրագործութեան փճացման համար կը ցաւակցէին,

  • Հայաստան, «գիւղատնտեսութեան արդիւնաբերութեան ուռճացման» ու ցաւազրկման օրինակներ կու տար նախագահը,

  • Ֆրանսա, փոփոխութիւն պոռթկացող Ընկերվարականները ընդօրինակած էին Հայաստանի հասարակական ընկերակցութեան  նշանաբանը՝  ՀԻՄԱ ,

  • Հայաստան, Օրինացականները «պէտք է վերցնել այս միջնադարեան  համակարգը»  կը  ՔԱՐԿՈԾԷԻՆ . . . :

Այսպէս, ընտրապայքարը մէկտեղ նախագահական, միւստեղ երեսփոխանական, բայց համանմանութիւններու շարք ու շարանով՝ ոճային ու բովանդակային չնչին տարբերութիւններով հանդէս  կու գային  ժողովուրդի  առաջ:

Երեւոյթը իր խորքով պէտք է զգաստացնէ Հայաստանի այն ազգակիցները, որոնց տակաւին չէ յաջողուած Եւրոպայի գիրկը նետուելու, եւ որոնց մէջ շատ են անոնք, որ լորձնաշուրթ արտայայտութիւններով այս երկիրներու անունները կ՛արտասանեն, իբրեւ քաղաքակիրթ եւ ճարտարապետականացած  համակարգեր:

Թէեւ նշանակալի յառաջխաղացքներ կրնան իսկապէս զգալի ըլլալ եւ այլատիպ կենցաղավարութիւնը նոյնպէս ակնյայտ է բաղդատելով  «մեր»  կարգերուն  հետ՝  սակայն  իբրեւ  մարդ,

նոյն  տառապանքը  կը  տիրէ:

Վերջապէս, ինչպէս որ Ֆրանսա, ընտրական քարոզարշաւի օրերուն «իսլամական» կատաղութիւն տեղի ունեցաւ, Հայաստան եւս  «Ազրպէյճանական ֆիլմերի փառատօն» Անգլիա-Ամերիկեան հովանաւորութեամբ, սկսած Al Capone-ի մայրաքաղաքէն՝  Կիւմրի:

Բարեբախտաբար սակայն, ազգային գրգռուած կատաղութիւնը կայծակնային առագութեամբ վերջ դրաւ նման ոտնձգութիւններուն, առանց որ հասկնայինք, թէ ի՞նչպէս պետական ընդդիմութիւն տեղի չունեցաւ, երբ «ներխուժող» կողմը պետական մակարդակի տարամերժ xénophobe, ատելավառ եւ  ցեղապաշտական քաղաքականութեան հրահրողն  է:

Ս Ա Ս Ն Ա Լ Ո Ւ Ր

Ապրիլ  20,   2012


Comments are closed.