ԴԱՏԱՐԿ ԳԼՈՒԽ ԵՒ ՈՒՂԵՂԱԶՈՒՐԿ ԳԱՆԿԵՐ

                                                   ԴԱՏԱՐԿ  ԳԼՈՒԽ  ԵՒ  

                                               ՈՒՂԵՂԱԶՈՒՐԿ  ԳԱՆԿԵՐ

Աստուածային իւրայատուկ ձիրք է պարանի վրայ խաղալը, այսինքն փահլէվան ըլլալը:  Բայց պար քաշելն ալ շնորհալի յատկութիւն մըն է, այսինքն  «պարագլուխ»  ըլլալը:  Երկու  պարագաներուն  ալ  ենթական կը մնայ  միակ  գլխաւորողը:

Պարագլուխ, կամ սովորաբար «պարպաշի»  ըսելով անպայմանօրէն մասնագիտական փորձառութեամբ հմտացած մէկուն չէ որ կ՛ակնարկուի, որով յատուկ կշռոյթի պակասութեամբ եւ անճոռնի շարժուցեւերով  քաշքշողներն  ալ  անպակաս  են:

Ներազգային մակարդակի վրայ ասիկա կարելի է նմանեցնել անոնց, որոնք անոսկր գործելաոճի պատճառաւ չեն կարող կայուն կազմուածք պահպանել ամբողջ մարմնական՝ այլ խօսքով կազմակերպական համակարգի  մէջ:

Այսինքն գործունէութիւն ծաւալող համակարգ՝  ըլլան անոնք ընկերակցական, միութենական, կուսակցական, պետական ու կրօնական,  կարեւոր  չեն:

Այդ յատուկ կշռոյթի պակասութեամբ եւ անճոռնի շարժուցեւերով քաշքշողները կրնան պար մը սկսիլ ռազմականով, յետոյ անցնիլ խմբականին, կամ ազգայինէն ապազգայինին, հայկականէն օտարականին, արաբականէն քրտականին, ու հասնիլ ռուսականին, մինչեւ անգամ իրլանտականին . . . , որով քաշքշուքներով կը տարուբերէն պարախումբի անդամները, ինչ որ աւելի աղիտալի պիտի ըլլայ երբ հանդիսականներու առաջ կը ներկայացուի այդ  «ստեղծագործութիւնը» . . . :

Այստեղ հետեւաբար, պար ու պարան  քաշելու միտք բանին կը վերաբերի այլաբանականօրէն  այն յաւակնոտ անձնաւորութեան, որ ցատկռտոցներով ու քաշքշուքներով կեանքի այլազան ոլորտներու մէջ կ՛ուզէ  ինքզինք  պարտադրել:

Այս կորիզային գլուխը այն աստիճան տարուբերուած կ՛ըլլայ իր եսով, որ միշդ յաւակնութիւնը կ՛ունենայ հաւատալու, թէ խօսիլ, տրամաբանել, հասկնալ, հասկցնել, ժողովներ վարել, առաջնորդել ու ղեկավարել յատկութիւնները կը, ու պէտք է վերագրուին միմիայն իր անձին:

Այս բոլորը կ՛իրականացնէ բռնատիրական մեթոտներով, այսինքն ամբաստանութիւններով, զրպարտութիւններով, վարկաբեկումներով, նուաստացումներով  ու  ստաբանութիւններով:

Այսպիսիները կը մնան եզակի դէմքեր պատմութեան արխիւներուն մէջ:

Աւելի ողբերգականն ալ կը վերաբերի այն բանին, որ արխիւային այս դէմքերը յաճախ կ՛ունենան կոյր եւ խուլ հետեւորդներ, որոնք հիմնականին պարապ տակառներու բջիջ մըն են՝  ուղեղազուրկ գանկեր,  եւ  անբան  ասուններ:

Այս գանկերը՝  այլ խօսքով դդում գլուխները,  միշդ ալ հրճուանքով տոգորուած կ՛ըլլան իրենց «շէֆի» առնչութեամբ: Հրապուրուած ու հարբած կ՛ըլլան անոր էութենէն: Անոր արտասանած ամէն մէկ բառը, թէկուզ անիմաստ, բայց դարձեալ կ՛ընկալեն իբրեւ բանիմաստ: Արտայայտած մտքերը, նոյնիսկ անըմբռնելի, սակայն կը կլլեն առանց ծամմելու: Ու այս բոլորը ճմռթքուած թուղթի նման կը թափուին իրենց դատարկ  գանկերուն  մէջ:

Ասիկա բաւականին ձեռնտու է այդ  «շէֆին»  համար, որովհետեւ իր գոյութեան յաւերժացումը յատկորոշուած է անոնց  թմբկահարումներով:

Հետեւորդներու այս ստրկամտական հետամտութիւնը  իրենց «պարագլուխին»  հանդէպ չափազանց ողորմելի տակնուվրայութիւն կը յառաջացնէ շրջապատի մէջ: Որովհետեւ վերեւը նշուածի համաձայն պար քաշելու պարզ բաղձանքը պարային արուեստավարժութեան հետ կապ չունի, ինչպէս որ ճաշարանային ու հարսանեկան մակարդակի պարերը եւս կը տարբերին մասնագիտական  ներկայացումներէ՝  բեմերու  վրայ:

Նման անմակարդակ, անվարժ, անատակ ու յաւակնոտ «պարագլուխներ»  աղանդաւորական խմբակցութեանց ղեկավարներու անձնակեդրոն նկարագիրը ունին, որոնց լոլոզումները արժէք կը ստանան վերեւ նշուած անուղեղ գանկերով հետեւորդներու խմբակցութեան կողմէ: Ուստի պատրաստ են մինչեւ անգամ «անձնասպանական գօմանտօյի»  տրամադրութեամբ անոր հետ  յայտնուիլ  անդունդին  մէջ:

Բնականաբար, որովհետեւ, կոյրը կոյրին առաջնորդելով, երկուքն ալ փոսը կ՛իյնան: Անշուշտ խօսքը չի վերաբերիր միայն բառացի կոյրին . . . :

Խորքին մէջ, հետեւելով անոր խօսքին, գործելաոճին ու հրապարակային ելոյթներուն, անպայմանօրէն կը յայտնաբերուի դատարկաբան ու  պարապ գլուխ  առեղծուածային անձնաւորութիւն մը ըլլալը,  որու  ազդեցութիւնը  քթին  ծայրէն  անդին  չարձագանգեր:

Այսպիսիները կեղծ երեւոյթով կը ներակայանան իբրեւ  «ազգային ոգով» օժտուածներ, որոնք արդիական հնարաւորութիւնները (համացանցային) օգտագործելով, կարգ մը իրաւական ու պատմական էջեր թերթատելով, քիչ մըն ալ ամէն բանի մասին խօսելով, գրաւչութեամբ  կը  յաջողին  գրպանել  իրենց  գառնուկները:

Այսպիսի հոգեգրաւ «պարագլուխներ»  սողունի յատկութիւններով տոգորուած կ՛ըլլան, որոնց հիմնական նպատակը ամէնադաժան իրադրութիւններէն իսկ սպրդելով իրենց հոգին կ՛ուզեն ազատել ու կենդանի մնալ՝ հեռակայ նպատակներու համար ծառայելու եւ ծառայեցուելու:

Օրինակ, այսօրուայ Հայաստանի իշխանութեան մէջ գործող անձեր կան, որոնք Արցախի ազատագրութեան տարիներուն նոյնիսկ ներկայ գտնուած,  բայց անպայմանօրէն ազատամարտերու մասնակցած չեն, որպէսզի «էշ նահատակ»  չդառնան՝  ապագայ   քաղաքական կարիերայի  համար:  Առնուազն  փաստը  կատարուած իրողութիւններն  են:

Ուստի, պարագլուխ, «պարպաշի», «շէֆ»,  առաջնորդ, ղեկավար ու նախագահ անուանումները անկարեւոր են, որովհետեւ նախաձեռնողի կերպարը եւ գործունէութեան արդիւնքը շատ աւելի գերադասելի են քան որակաւորումներն ու լեռներէն – ձորերէն  բացագանչութիւնները:

Դատարկ գլուխ «առաջնորդներու»  ախտաճանաչման եւս կարեւոր յատկանիշ  մըն  ալ  ազգային  լեզուին  չկարողանալ  տիրապետելն է:

Հայկական 21-րդ դարու իրադրութիւնը այն աստիճանի փտած է, որ մինչեւ անգամ յայտնի ու անյայտ կառոյցներու անունով գործող «մտաւորական» համարուողներու բեռնէն ու գրչէն կը լսեք եւ կ՛ընթերցեք  հայերէնախօսութեան  անկարեւորութեան մասին, իբրեւ ոչ  էական  պայման՝   ՀԱՅ  ըլլալու:

Ահաւասիկ, թէ ինչպէս չորցած հողերու վրայ բուսած սունկի նման  բորբոս գլուխներ՝  աւելի ճիշդ, պաշըպոզուքներ,  քաջալերուած, դարձած  են  ինքնակոչ   «հայպաշտպան»ներ:

Ահաւասիկ, թէ ինչպէս նմանօրինակ մտախտաւոր  նմոյշներու կաղապարով արտադրուած են բունջ մը նմանակերպ  փտախտաւորներ:

Հայկական իրականութեան մէջ հազուագիւտ են այնպիսի պարագաներ,  որտեղ կը տեսնաք այր եւ կին՝  կողակիցներ, միասնաբար  կը  գործեն  ՆՈՅՆ  նպատակի  համար:

Ասոր հակառակ, այսօր զանազան գաղութներու մէջ կը տեսնաք ու կ՛իմանաք դատարկ գլուխներու  պարագաներ, որոնք ոչ միայն ընտանիքի մէջ, այլեւ գերդաստանին մէջ միակն են, զորս յանկարծակիօրէն դարձած կ՛ըլլան ի՜նչ ի՜նչ գաղափարներու պաշտպաններ:  Որոնց ընտանեկան անդամները իրենց անուններով, խօսակցութիւններով, սովորութիւններով, նախասիրութիւններով, ապրելակերպերով  ամբողջովին   ՕՏԱՐՆԵՐ  ԵՆ:

Կայսերական կարգերու մէջ երկրի քաղաքացիութեան տրամադրման համար շեշտակիօրէն կը պարտադրեն ՏԱՆ ՄԷՋ երկրի լեզուն գործածել:

Ի՞նչ  «ՀԱՅ»,  ի՞նչ  «ՀԱՅՊԱՇՏՊԱՆ»,  երբ  մարդը  ընտանեօք՝ զաւակներով  օտարազգի  լեզուով  ու  կենցաղով  կը  գոյատեւէ:

Նշեալ ցաւագին վիճակները բաւականին սեղմուած նկարագրական մըն են «հայու»  ախտաճանաչման ի տես՝  յատկապէս վերջին ժամանակներուն:

ԿԱՅԾԱԿ  

14  Փետրուար,  2015


Comments are closed.