WESTERN ARMENIA – ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ

wilsonian_armenia

 

Mosin-Nagant_Model 1891_-_Ryssland_-_AM.032971

                                                  ՄԵՐ   ՕՍՄԱՆԼԸ

                                                  ԱԶԳԱՆՈՒՆՆԵՐԸ

Այս յօդուածով նպատակ չկայ այբուբենական շարքով նշելու օտարածին պարտադրուած մականուններ / ազգանուններ, այլ հիմնապէս շեշտելու ստրկամտութենէ  ձերբազատուելու անհրաժեշտութիւնը:

Այսինքն հայոց թրքական, պարսկական, եբրայական, արաբական, հռովմէական, բիւզանդական, յունական, ռուսական մականուններու  collection  մը ներկայացնելու տրամադրութիւն չկայ, քանի որ յօդուածագրութեան նպատակին  հակառակ  ծառայութիւն  մատուցուած  պիտի  ըլլայ:

Բոլորիս համար յստակ պէտք է եղած ըլլայ, թէ ստրկական ժամանակաշրջաններէն՝  երբ Կիլիկիոյ կիսատ-պռատ հայկական թագաւորութիւնը անէացաւ (1375թ.) 1- արաբական կայսրութեան յաղթարշաւներու ոտքերու տակ, զոր 2- համեմուեցաւ ներհայկական մասնագիտական խարդախութիւններու պատճառաւ, ու հայութիւնը այս անգամ իրեն յատուկ հեզաճկուն  բնաւորութեամբ մտաւ օսմանլիներու  կրկնակօշիկներուն – bottes  մէջ՝  նոյն դարաշրջանին հաստատուած օսմանեան կայսրութեան բանեցմամբ, որու իբրեւ արդիւնք կատարելապէս այլափոխուեցանք, այս անգամ մեր վրայ հագնելով օսմանլը  կենցաղավարութեան յատկորոշիչները: Հագուելակերպով  նաեւ, ինչպէս  Ֆէս, շարուալ,   յատկապէս  Պոլիսեան  տարածաշրջանը,  եւյլն:

Այս  հայկական  մասնագիտական  ստրկամտութիւնը  մինչեւ իսկ ակնյայտ  եղաւ օսմանլը  թուրքերուն յաջորդ՝  երիտթուրքերուն օրօք եւս,  որոնք  փառաբանուեցան  իբրեւ   «ԵՂԲԱՅՐ»  ??? :

Տե՛ս

« Ընդ  աստեղաւ  Ի՞նչ  կայ  սիրուն

Քան  ցանկալի  Եղբայր  անուն »

Ottoman_Armenians_1908

                                                      Կ. Պոլսոյ  Հայոց  փառաբանութիւն  հաւաքը  ի սէր  Երիտ  Թուրքերուն                             

                                                        Armenian  demonstration  praising  the  Young  Turks,  Constantinople

 

ԱԶԳԱՆՈՒՆՆԵՐՈՒ   ՏԱՐԲԵՐԱԿՆԵՐ

Թրքականի պարագային OgluՈրդի,  ընտանեկան արմատներուն առնչուող է, կամ նոյնիսկ Օսմանեան ժամանակաշրջանին կապուած տեղանունի հետ,  եւ այլ:

ինչպէս  Իրլանտացիներու  O’connerը,  կամ  O’brienը:

Հիւսիսային  Ափրիկէի  պարագային Պըն- կը գործածուի նոյն իմաստով, ինչպէս  Պըն-ԱՄԱՐ,  Ben-AMAR,  իսկ միջին արեւելքի մէջ նոյն  Պըն-ը  կը  դառնայ   Ըպըն-   (կամ Իպըն-),  Ibn- :

Իսկ արաբականի  Ալ-ԱՍՍԱՏ,  կամ Ալ-ՃԱՂՖԱՐԻ  անուանումները նոյն  իմաստը  կը  կրեն:

Արաբականի պարագային տակաւին կայ նաեւ որդւոյն անուան հիմամբ հօր անուանումը, օրինակ, Ապու-ՄԱՆՍՈՒՐ, կամ Ապու-ՃԱՄԻԼ:  Մանսուրի հայր,  կամ  Ճամիլի հայր . . . :

Թրքական  oglu-յի  օգտագորմամբ կան նաեւ հայհոյանքներ (ըստ իրենց մասնագիտութեան), օրինակ, Էշի-օլ-էշշեքeshi-ol-eshekհայերէնով՝  էշու-զաւակ-էշշեք, կամ շուն-շան-զաւակ – kope-olu-kope  = kopeolukope.

Յունականի  -adis, -idis,  կը  նշանակեն՝  որդին . . . :

Օրինակ հին Յունական ազգանուններէն էին «idis»  վերջածանցը, ինչպէս «IASONIDIS»:  Սովորաբար այսօրուայ Յոյները, զորս նոյն կցորդները  կը  կրեն,  Պոնտական  արմատներ  ունին.

Կրետական  վերջածանցը  կը կրէ  akis .

Իսկ բուն յունական արմատով poulosը, որպէս արմատ ունենալով լատինական pullusը, դարձեալ իր մէջ կը պարբակէ «զաւակ», «սերունդ»,  «ծնունդ»,  «ազգ»  իմաստները.

Մեսրոպ Կ. Գույումճեան, Ընդարձակ Բառարան Անգլիերէնէ Հայերէն.  Պէյրութ:  Կ. Տօնիկեան  եւ  Եղբայրք  (1981):

Նաեւ -tzis,  թրքերէնիciն,  “şarkıcı”

Ռուսականի պարագային դարձեալ նկատի առնուած են բազմազան ցեղային արմատները: Ընդհանրապէս ov, -ev, -in, -ich,  վերջածանցներով:

Արեւելեան Հայաստանի այսօրուայ  «անկախացած»  տարածքի վրայ ալ մինչեւ օրս կը շարունակուին գործածուիլ իչ յետադաս մասնիկը (որպէս մեծապատիւ անձնաւորութիւն), զոր առաւելաբար կը լսուի  սերիալական   հաղորդումներու  ընթացքին:

Այսպիսով կարելի է երկարել շարքը զանազան ժողովուրդներու, ազգերու իւրայատուկ մականուանացանկով: Բայց այդ ծանուցողական նպատակը  չկայ  այստեղ:

 

 ԱԶԳԱՆՈՒՆՆԵՐՈՒ   ՀԱՅԿԱԿԱՆ   ՀԱՐՑԸ

ԱՒԵԼԻՆ՝

http://maratoug.com/archives/5073

Mosin-Nagant_Model 1891_-_Ryssland_-_AM.032971

Mosin-Nagant_Model 1891_-_Ryssland_-_AM.032971

Mosin-Nagant_Model 1891_-_Ryssland_-_AM.032971

Mosin-Nagant_Model 1891_-_Ryssland_-_AM.032971

 



Comments are closed.