ՄԱՐԱԹՈՒԿ – MARATOUG-2

 

 ՄԱՐԱԹՈՒԿ ՀԱՄՈՅԹ

 

«Հանինա»

«Ալաջա պար»  

–  անկապակից  անուանումներ  –

– ազգագրական  անազգայնութիւններ –

«Ալաջա պար»

1- Սասման կ՛ելնէր բարակ մուխ,     Գէլէջան,

Եարիկ մ՛ունէինք Պուլանուխ,           Մըրալէ,

Զարկեց մախճան, թալեց պուխ,       Գէլէջան,

Երես կարմիր, աչքեր թուխ,               Մըրալէ:

                Տըլէմ, տըլէմ սընջարի,

                Ըմրա տըլէմ սընջարի:

2- Նախըր գընէն վար կ՛ընէնք,

Քոռ անծեղուն քար կ՛ընէնք.

Իմ հէր քե աղջիկ չիտայ,

Ջահիլութիւն թարկ անենք:

3- Շաղ թափեր գետին հալեր,

Բոբիկ հետիկն է կորեր.

Առայ զհետիկն ու գացի,

Եարոջ դուռ հանգըռցուցի:

4- Կաքաւ կայներ վըր քարին,

Կըտուց դըրեր քնարին.

Ես աղջիկ ենք բելլի ենք,

Նըշանլու ենք տէլլի ենք:

5-Եարիկս ի բաղչէն էր քուն,

Պուրսայի բարձն էր գըլխուն.

Գացի, գացի հեռըցայ,

Բարձըր գեղին մօտեցայ:

6- Գացի թ՛առնենք թագա հաց,

Անտէր թուլան զիս էխած.

Փախայ էլայ վըր քարին,

Հաւար արի իմ եարին:

7- Եարոջ դըռնով ընցայ ես,

Անձրեւ եկաւ, թացւայ ես.

Արեւ զարկաւ, թըփռայ ես,

Քանց կարմիր վարդ բացւայ ես:

8- Զեռնակայ բերդն էր փըլեր.

Եարիկս ի տակն էր քըներ.

Քըներ էր ու քրտըներ,

Խիալով էր, ա՜խ կ՛էնէր:

9- Բաղշոյ քաղաք ձորոյ մէջ,

Իմ եար գտայ քարի մէջ.

Յար ե՛րբ կենանք փախէ փախ,

Արի անենք առ ու փախ:

Հեղինակ՝ Գարեգին վրդ. Սրուանձտեանց, Վանեցի

Աղբիւր՝ Համով – Հոտով, Պոլիս 1884

Գէլէջան մըրալէ, գէլէջան մըրալէ, կը հետեւի բոլոր տուներու պարագային:

Իսկ արեւմտահայերէնի վերածման կարիքը չկայ, որովհետեւ որոշ տողերու միտք բանին պէտք պիտի ըլլայ բացայայտելու եւ որ բնաբանի առանցքը չի կազմեր:

Իսկ՝

Տըլէմ, տըլէմ սընջարի,

Ըմրա տըլէմ սընջարի:

քրտերէն է:

= = =

«Հանինա» = ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի տարբերակ

https://www.youtube.com/watch?v=hjLTxaqjuCQ

Մարաթուկի հանինա-ն կը սկսի օգտագործելով «Ալաջա պար»-ի առաջին տունը: Կարգ մը բառերու փոփոխութեամբ.

Սասման = Սասնայ,

Եարիկ = եարուկ

մ՛ունէինք = մ՛ունիմ,

թալեց = թորկեց:

(նկատի ունենալ, որ Եարուկ բառի արմատը՝ Եար = սիրուհի, հայերէն չէ, այլ պարսկերէն):

Իսկ Մարաթուկի եարուկի երգեցողութեան բաժինը չկայ «Ալաջա պար»ի մէջ:

= = =

«Հանինա» = ԱԿՈՒՆՔ համոյթի տարբերակ

https://www.youtube.com/watch?v=fPBC4SoWfC0

Կ՛օգտագործեն ստորեւ նշուածի 1.ին եւ 4-րդ տունը միայն:

«Հանինա»

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա ես ու դու,

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա ես ու դու:

1. Տու բզդիգ իս պարով մենձնաս,

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա ես ու դու,

Կոլոլիգ նոր հարս դառնաս,

Հանինա, նինա, նինա,

Ջանինա ես ու դու:

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա, նինա, նինա…

2. Քու խալեր քընց պարզ լուսնագ,

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա ես ու դու,

Քու աչքեր քընց արեգակ,

Հանինա, նինա նինա,

Ջանինա ես ու դու:

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա, նինա, նինա…

3. Սաղ գեղով հաստատ գինան,

Հանինա, նինա նինա,

Հանինա ես ու դու,

Իմ դարդին դարման չէղան,

Հանինա, նինա, նինա,

Ջանինա գժվա ես:

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա, նինա, նինա…

4. Գժվիմ գընգնիմ սարե սար,

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա ես ու դու,

Չէղար ընձի փրգարար,

Հանինա, նինա, նինա,

Խելագար եղա ես:

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա, նինա, նինա…

5. Քու հեր գուզը քի գարքը,

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա ես ու դու,

Խաբար չե զիս գը մորտը,

Հանինա, նինա, նինա,

Ջանինա, գժվա ես:

Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա, նինա, նինա…

ՄԱՐԱԹՈՒԿ եւ ԱԿՈՒՆՔ համոյթներու միջեւ երգեցողական հմտութիւնը ակնյայտ է՝ Մարաթուկցիներու խրոխտ ու առնական՝ իսկական լեռնական գոչումով երգեցողութիւնները, ինչպէս Մկրօ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ, Ալէքսանդր ՔՈՉԱՐԵԱՆ, Ռատիկ ԱԼԱՎԵՐՏԵԱՆ:

Դժբախտաբար առաջին երկուքը հրաժեշտ առած են աշխարհէն:

= = =

Այսօրուայ հայոց business աշխարհը կ՛օգտագործէ հատ ու կտոր տողեր՝ փող աշխատելու համար …

Հանինա, նինա, նինա, Հանինա, նինա, նինա,

Հանինա ես ու դու,

Հանինա … … … …

Հանինա գժվա ես…

Հանինա էրվա ես…

Ինչ հարմար ենք ես ու դու…

* * *

Ալաջա պար ???

Ալաջա բառը կամ տեղանունը յարակցութիւն չունի Սասուն գաւառի հետ: Ո՛չ մէկ գիւղ կամ տոհմանուն կապուած է այդ բառի հետ:

Նկատի ունենալով հեղինակի Վանեցի արմատները, հաստատաբար կղերական այս հաւաքագրողը Սասունցի – Մշեցի սիրերգը ուզած է թագադրել Վանայ յարակից տեղի կամ լեռան անուան հետ:

Նաեւ, տրուած ըլլալով Մշոյ բարբառի տարածումը մինչեւ Վանայ կողմերը, ու անկասկած երգուած ըլլայ այդտեղ, ուստի Սրուանձտեանցը զայն թագադրած է Վանով:

Այնուամենայնիւ, սիրերգը կը մնայ Սասունցի – Մշեցի:

Ինչո՞ւ Սասմա եւ ոչ Սասնայ:

Սասուն անվան գիտական ստուգաբանությունը հայտնի չէ: Ժողովրդական ավանդություններից մեկում ասվում է, որ տալվորիկցի Մրգոյի եվ Պետոյի տան առաստաղի գերաններից մեկը ծանրության տակ կախվում է, մարդիկ մինչեվ նոր գերան կբերեին, տեղում եղողներից մեկը ձեռքը դեմ է անում ճկված գերանին եվ գոչում՝ «սա մսա սուն» – սա էլ քեզ սյուն, եվ իբրեվ դրանից էլ այդ երկրամասը ստանում է Սասուն անունը:

Հայաստանի եվ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան:

Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1998

Թէեւ անստոյգ ու հեքիաթային, բայց շատ հաւանաբար, ժամանակի ընթացքին փոփոխութեանց ենթարկուած սա մսա -ն դարձած է սասմա …:

Սասմայ = Սասնայ

Այս վարկածը կը հաստատէ բառական յաճախական փոփոխութիւններու առկայութիւնը, զոր նկարագրուած է Հայ Քնարական Բանահյուսություն բաժնով:

Սակայն այդտեղ, բարբառներու իմաստի եւ գաւառական իւրայատկութեան բացատրողական չկայ, այլ միայն շեշտուած են սիրերգներու երկեակ, եռեակ եւ քառեակ կազմուացքները: Մէկ խօսքով, բանասիրական, լեզուական տարբերութիւնները:

Հեղինակ՝ Մանուկ ԱԲԵՂԵԱՆ, ԵՐԿԵՐ, հատոր Բ., կազմող և խմբագրող Ա. Ղանալանյան, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1967:

Օրինակներ՝

Աոավոտուն թոնգիլ մուխ,

ճերմակ լալիկ, գլխուն թուխ …

Թունդիր վառե, հղեր մուխ,

Կապե փուշին, թորկեր պուխ.

Ունքեր կամար, աչքերն է թուխ է …

Աոավոտուն թոնիր մուխ,

Աչքեր թալաք, ընքվեր թուխ …

Աոավոտուն թոնդիր մուխ.

Յաշմադ զարկիր, թորկիր պուխ …

Աղչիկ, մի՛ գար, մեր տուն ծուխ ի,

Դիլբար, մի՛ գար, մեր տան ծուխ ի,

Կարմիր էրես, աչքեր թուխ ի …

Եւյլն, եւյլն:

Հիմա խնդիրը հետեւեալն է՝

Ու՞րկէ ծագեցաւ հանինա-ն,

ի՞նչ է հանինա … հա նինա …

եւ կամ ո՞վ է նինա …:

Հանինա բառի գործածումը անտարակոյս քրտական ազդեցութիւն ունի, որովհետեւ այս բառը իր կրկներգի հանգամանքով դժուար թէ կարելի ըլլայ գտնել որեւէ հրատարակութեան մէջ, որպէս հայկական ծագում:

Գիրերը տեղափոխելով կարելի չէ մտածել, որ հանինա-ն քաղցրիկ տարբերակ մըն է, ինչպէս օրինակ, «ԿԱՅՆԵԼ ԵՍ ՎԱՐԴԻ ՀՈՎԻՆ» երգի մայրիկ իմաստաւորող «նանի»-ն:

Ախ, նանի ջան, ես ղարիբ եմ = Ախ, մայրիկ ջան, ես պանդուխտ եմ:

Ոչ ալ, Ակնեցիներու ՀԱՐՍԱՆԵԿԱՆ ԵՐԳ ՀԻՆԱՅԻ մէկ ուրիշ արտայատութիւն մըն է, ուր կ՛ըսուի՝

Աս հինան ա՛նպես հինա չէ

ղրկողն ալ ի՞նչ աղվոր մանչ է:

Այս հինա-ն բուսական աշխարհին կապակցուած անուանում մըն է, որով մինչ օրս ալ կ՛օգտագործուի կանանց կողմէ մազերու դեղնութեան համար, իբրեւ ներկ: Արաբները զայն կ՛անուանեն henné.

Այդպէս ալ նշուած է տուփերուն վրայ:

Եթէ նինա բառը առանձին առած իմաստ պէտք է որոնել, այդ ալ անարդիւնք է, որովհետեւ՝

ՆԻՆԱ, իգ. <Ֆրանս, Nina անունից. Նորամուտ անուն:

Հայոց անձնանունների բառարան

Հրաչեայ Աճառեան: Երեւանի Պետական Համալսարան, Երեւան, 1948

Հանինա կամ հա նինա ցեւերն եւս տարբերութիւն չեն մտցներ իմաստի մէջ, քանի որ հա-ն առանձին այս պարագային, մակբայի դերակատարութիւն անգամ չունի:

Բայց տարբեր է՝

ՄԱՅՐԱՄ

երգի մէջ՝

Հա Մայրամ, Մայրամ, Մայրամ,

կամ,

ԲՈՒՌԸՄ ՈՍԿԻ (ՄՈՒՇԻ ՊԱՐԵՐԳ)

Հա կը խաղենք, հա կ՛իջնենք …:

* * *

Հանինա

տառադարձութիւնը, որպէս արմատ կը գտնուի Մշեցոց քրտերէնով երգուած հարսանեկան պարերգի մէջ:

Մշո հարսանեկան (Մը քորսե դանինա)

Դանինա, օտար բառ, քիւրտերու, արաբներու կողմէ գործածուած անձնանուն, դաշտավայր (Մոսուլի մէջ, հիւսիսային Իրաք), նաեւ հրեայ իմաստուն, հրէական քաղաք, եւ որ ըստ հայկական աւանդական մասնագիտութեան՝ իւրացուած է ու գիր մը փոխարինելով եղած է հայացուած հանինա:

Այդ ժամանակներուն պարերգ, մեներգ, սիրերգ, կատարումներու մէջ լի են քրտական, թրքական, պարսկական բառերու գործածութիւնը:

Կոմիտասեան հաւաքագրութիւնները իրենց կարգին, հարազատութեան մարմաջով պահած են քրտական ու թրքական բառերը, որոնք ինքնին փաստացի վկայութիւններ են:

Ժողովուրդներու միջեւ համերաշխ գոյակցութիւն կայացած է, որոնց ցոլացումը բացայայտ է ինչպէս երգ ու պարի, նոյնպէս ալ զգեստաւորման եւ ուտեստեղէնի գիտելիքներով: Բնականօրէն իւրայատկութիւններու զանազանութեամբ:

Հանինա, Ալաջա պար, անկապակից անուանումները այլապէս անըմբռնելի են, որովհետեւ երգի վերնագիրը այն է, ինչ որ է առաջին տողը:

Սասմա կ՛ելնէր բարակ ծուխ

Սասմա կ՛ելնէր բարակ ծուխ,
Վայ գիւլում, գիւլում, գիւլում
Ես եար մ’ունենք Բուլանուխ,
Վայ գիւլում էր, ջան գիւլում։
Հարաւ քամին մաղեր զիս,
Մէջ քու ծոցին թաղեր զիս։

Տե՛ս

Միհրան Թումաճան, Հայրենի երգ ու բան, հ․3, էջ 108

Վայ գիւլում, գիւլում, գիւլում

Թրքերէն է: գիւլում = վարդ:

* * *

Ռատիոհաղորդման կայանի խօսնակ մը Ակունք համոյթի անդամի մը հարցնելով կ՛ուզէ գիտնալ, թէ ի՞նչ է «հանինա» երգը:

Պատասխանը պարզապէս կ՛ըլլայ՝ «հանինա-ն սիրոյ երգ է» …:

«հանինա-ն սիրոյ երգ է», ու ՎԵՐՋ ???

Հանինա երգի նուաստացած տարբերակները կը փայլփլին ամէնուր, նոյնիսկ բազմանդամ երգչախումբի ելոյթով, որտեղ սեքսուալ երգակիցներ մեներգիչներու ֆոնը կը դառնան:

Հանինա սիրերգ-պարերգները իրենց քրտա-թրքա-պարսկախառն բովանդակութիւններով ու անկապակից անուանումներով օրինակելի նմոյշներ են եւ կը մնան ազգագրական անազգայնութիւններ:

ՖԻԼԻՓ  ՍԱՍՈՒՆ

4 Մարտ, 2017

ՄԱՐԱԹՈՒԿ ՀԱՄՈՅԹ

 

                                              ՄԱՐԱԹՈՒԿ   Համոյթ

                                                                                   եւ

                                                         հայ   յեղափոխական   երգերու

                                              Sesigüzel – ները

1983 թուական, հայ յեղափոխական երգերու զուլալ մեկնաբանութեամբ բեմահարթակ նետուեցան ՄԱՐԱԹՈՒԿՑԻՆԵՐԸ՝ ղեկավարութեամբն Սասնայ  Ծուռ,  մշակութային  մի  ֆէտայու՝   անունը   ՄԿՐՕ:

ՄԿՐՕ ՍԱՐԳՍԵԱՆ

 

Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութեան Սթալինեան  ռեժիմի  քթին  տակ  միայն  Սասնցու  կամք  պէտք  էր ունենալ՝   յանդգնելու  նման  կատաղի  քայլի  դիմելու:
ՄԿՐՏԻՉ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ – ՄԿՐՕ, ճեղքեց այդ երկաթեայ վարագոյրը, որով ՄԻԱՑԵԱԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ բաժանած էր երկուքի՝ Արեւելեան եւ Արեւմտեան: Եւ Արեւմտեան Երկրի երգերուն թռիչք տուաւ դէպի Արեւելեան  կողմն  Հայաստանի:
Ափսո՜ս  սակայն,  որ այսօրուայ դրութեամբ այդ Արեւմտեան Հայաստան  հատուածը  պատճառ  հանդիսացած  է   ի՜նչ-ինչ  businessman  գործակալներու  գործունէութեանց  ստեղծման,  որոնք ի՜նչ-ինչ  անուններու  տակ  հանդէս  կու գան  իբրեւ  այդ  տարածքի «հայապաշտպաններ» . . . «ազգային  խորհուրդներ»  կամ  մինչեւ  իսկ «Արեւմտեան Հայաստանի պետութեան» «ծառաներ», բայց խորքով մտախտաւոր  լակոտներ . . . :
ՄԿՐՕյի ՄԱՐԱԹՈՒԿԸ անմիջապէս իւրացուեցաւ կուսակցական մակարդակով, ինչպէս ժամանակին օգտագործուեցան արդէն իսկ ԳՈՅՈՒԹԻՒՆ  ՈՒՆԵՑՈՂ  ՖԷՏԱՅԻՆԵՐԸ:
Վասն որոյ, արդէն իսկ մօսինը ձեռին, լեռ ու ձոր ցատկռտող ԱՐԱԲՕՆԵՐՆ  ՈՒ  ԳԷՈՐԳ ՉԱՒՈՒՇՆԵՐԸ,  ՍԵՐՈԲ  ՈՒ  ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՓԱՇԱՆԵՐԸ   կուսակցութեան  մը  ստեղծագործութիւնները  չէին . . . . : ԱՆՈՆՔ   ԻՒՐԱՑՈՒԵՑԱՆ  …  ԿՈՒՍԱԿՑԱԿԱՆՈՒԵՑԱՆ  …
Քանի՜ քանի՜ ժողովներ երեսն ի վար լքած ու հեռացած էր ԳԷՈՐԳ ՉԱՒՈՒՇ,  զոր կը վարէր Էրկրի համն ու հօտը չառած ու չգիտցած՝ ուղարկուած  Ռուբէնը:  Այս  նոյն  Ռուբէնը,  որ  Սուլուխի  կռուին կռնակէն  կրակելով  սպաննեց   ԳԷՈՐԳԸ   ու   փախաւ  . . . :

Յետոյ  դաշնակցական  գործիչ  Ռուբէն  Զարդարեանի  գրիչով   փողոց  թափեցին  կուսակցական                                      ՄԵԾ  ՍՈՒՏԵՐԷՆ  ՄԻՆ՝  . . .

« Գէորգ  կուրծքէն  ծանրօրէն  վիրաւորուեցաւ  եւ  Մայիս  28-ին շիջեցաւ  Սասունի  այս  հրաբուխը »։ 

Տես՝   ԳԷՈՐԳ  ՉԱՒՈՒՇ   –    ԵՐԵՒԱՆԻ  ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ  ՀՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹԻՒՆ                                                                                  ԵՐԵՒԱՆ  1992  –   ՌՈՒԲԷՆ  ԶԱՐԴԱՐԵԱՆ

Այսօրուայ  դրութեամբ զինուորական դատարանի առջեւ կը կանգնեցնեն եթէ կռուի դաշտին թշնամուն թողած – լքած ըլլաս քո զինակից  ընկերոջը . . .

Բայց այսօրինակ ֆէտայական կանոնադրութիւն  մը գոյութիւն չունէ՞ր ֆէտայիներու  օրօք . . . :

Այն  ֆէտայիներու  օրօք,  որոնք  ընտանեօք  կ՛ոչնչացնէին դաւաճանները . . . :   Յիշենք,  որ  պարզապէս  աղջիկ  փաղցուցած ըլլալու  համար  ԳԷՈՐԳ ՉԱՒՈՒՇ  յանձն  առած  էր  զգետնելու  իր հարազատ  ՀՕՐԵՂԲՈՐԸ:
Ի՛Ր  ՀԱՐԱԶԱՏ  ՀՕՐԵՂԲՈՐԸ . . . :
Բայց Ռուբէն Տէր-Մինասեանի համար ի՞նչ զինակից ընկեր, ու մասոնական   դաշնակցութեան   համար   ի՞նչ   ֆէտայի . . . :
Կարդացէ՛ք  զօրավար  ՍՄԲԱՏԻ  յուշերը:  Եթէ  հրապարակի  վրայ մնաց  նման  վաւերագրական  յուշեր:  Իմացէ՛ք,  թէ  մահացու փամփուշտը  ուրկէ  արձակուեցաւ:

ՄԱՐԱԹՈՒԿԻ   ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄԸ

Սասնայ բարձրագոյն լեռան մշակութային համբարձումը ի՛րօք տեղի ունեցաւ նոյնինքն Սասնայ զաւակ՝ ֆիտայատիպ Մկրտիչ Սարգիսեանի   շնորհիւ,  ՄԿՐՕ:
ՄԱՐԱԹՈՒԿ այս Կայքի ներշնչման աղբիւր հանդիսացաւ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆԻ ստեղծած ՄԱՐԱԹՈՒԿ անունը կրող համոյթի ստեղծագործութիւնը:
ՄԱՐԱԹՈՒԿ  լեռ,  Սասնայ  Երկիր,  Արեւմտեան  Հայաստան:  Բսանաց  գաւառի  ուսին՝  նոյն  Գէորգ  Չաւուշի  ու  իմ  պապերու ծննդավայրը:

ՄԱՐԱԹՈՒԿ ԼԵՌ - 2

Բայց ՄԱՐԱԹՈՒԿԸ պատճառ հանդիսացած է ոչ միայն Հայաստանեան, այլեւ արտասահմանեան յեղափոխական ոգու զարթօնքին: Արտասահմանի հասարակութեան վրայ մեծ ազդեցութեամբ  ներթափանցած  է  ՄԱՐԱԹՈՒԿԸ,  որովհետեւ  «ձայն մը  հնչած»   էր   Սովետական   Հայաստանէն:
Եւ Սովետական Հայաստանի մէջ ծնած բայց Սասնցոց ու Մշեցոց արեամբ եռացած հայորդիք ցոյց տուին արտասահմանեան (սփիւռքեան ??)   յեղափոխական երգերու Sesigüzel ներուն, թէ ինչպէս  պէտք  է  երգել  յեղափոխական  երգ . . . :
Վասն զի 20րդ դարավերջին հայ յեղափոխական երգերու Sesigüzel -ներն  էին  – -իկ-երու  դաշնակցութիւնը . . .
                              Նախ՝    Ճօրճ-իկ  Թիւթիւնճեանը,
                              Ապա՝   Գառն-իկ   Սարգիսեանը,   
                                   եւ՝     Ներս-իկ  Իսպիրեանը:
Առաջին երկուքը «սփիւռքի» Հալէպի «հայրենիքէն», իսկ երրորդը ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթով transit Ամերիկա հաստատուած, համբաւ վաստկած ??, ու այժմ «հայրենասիրութեան» սիրոյն Հայաստան վերադարձած  Մշու   սոխակն  է  . . . :
Ի դէպ,  ասեմ,  որ  այդ  առաջին  երկուքն  ալ  Հալէպէն  Լիբանանի վրայով  transit  թռան ու հասան  հայոց  բուն  հայրենիքները՝  Ամերիկայի  Միացեալ  Նահանգները . . . :
Այսինքն այս Ճօրճ-իկ եւ Գառն-իկ Sesigüzel -ները վաղուց նախատեսած  էին  թէ  ի՜նչ  ֆելեքէթ  գալու  էր  «Արեւմտեան Հայաստանի  հայերու»   գլխին  . . .   ի Լիբանան  եւ  ի Սիրիա :
Այս յեղափոխական երգերու Sesigüzel -ներու մեկնաբանութիւնները եթէ մտիկ ընելու ըլլաք, անմիջականօրէն Աստուածաշնչեան Մարգարէներու նման պիտի յափշտակուիք, ոչ թէ Երկինք, այլ դէպի Թրքստան ու Քրտստան: Ինչո՞ւ: Որովհետեւ այս սոխակները իրենց դաշնակցական-ական յատուկ մարզումներու շնորհիւ հայ հաւ հասարակութեանը հարբեցուցած են տաճկա -մեղեդիներով, որոնց միջով հաւերը օղիի ընկերակցութեամբ բազում-բազում անգամներ ազատագրած են  քանի՜ քանի  Արեւմտեան Հայաստաններ,  քանի՜ քանի  Մուշ ու Սասուններ, քանի՜  քանի  Երկիր  ու  Էրկիրներ . . . :
Այսինքն «կորսուեցէ՛ք մեր երկրէն պոլշէվիկ շուներ» երգելով ու կորստեան  մատնելէ  ետք  զանոնք,  այս  անգամ  «ջարդենք,  փշրենք շուն  թուրքերը»  երգելով  ազատագրել  տուին  զմեզ՝  մըր  Հայաստանը . . . :
Իսկ Արցախի – ՌՈՒՍԱՑ ԿՈՂՄԻՑ – ԹՈՅԼԱՏՐՈՒԱԾ յաղթանակը կրկնակիօրէն  լցրեց  սրանց  գրպանները,  որ  տուն – տան  վրայ չգիտեն  ո՞ւր  հաստատուեն   «հայրենասիրութեան»  համար . . . :
Օրինակ, Ներսէս Շնորհալի  (Ներս-իկ)  Իսպիրեան ԹԵՐԹ.am  կայքին «հայրենասիրութեան» սիրոյն Հայաստան վերադառնալու հարցին պատասխանաելով   կ՛ըսէ :
«Իմ  մեջ  զուտ  տարոնցու  գենն  է  խոսել,  դրա  համար  եմ տեղափոխվել,  և  իմ  նման  երգիչը,  երբ  ազգագրական  երգեր  է  երգում,  հայրենասիրություն  է  քարոզում,  չէր  կարող  ապրել  օտար երկրում»,
Իսկ  քաղաքականութեամբ  չզբաղելու  առնչութեամբ  . . .
«Եթե սարի քուրդն էլ լինի իմ երկրի ղեկավարը, ես նրա կողքին եմ, որովհետև ես չեմ ուզում, որ երբևէ իմ երկրի պետականությունը քանդվի»:
Այսինքն  մայր-հայրենիքի  ղեկավարը  ինչ  քաք   ուզում ա թող լինի . . .
Այս դաստիարակութիւնը լիուլի մարմնացումն է դաշնակցական մտածողութեան, որոնք ջարդերէն մէկ քանի տարիներ ետք Թրքաց իշխանութեան յղուած յատուկ նամակով «ՁԵՐԴ ԳԵՐԱԶԱՆՑՈՒԹԻՒՆ» ըսելով կ՛ուզէին ԱՆԴՐԱՆԻԿԻ առաջքը առնել ի հեճուկս Արեւմտեան Հայաստանի  ազատագրութեան  . . . :  Փնտռեցէ՛ք  աղբիւրները . . . :
Այս դաստիարակութիւնը լիուլի մարմնացումն է դաշնակցական մտածողութեան, որոնք ջարդերու առումով Քիւրտերու ունեցած մասնակցութիւնը անտեսելով, տարիներ ետք (20-ականներուն) ձեռք երկարեցին Քրտական Հօյպունի կազմակերպած Արարատի շարժման՝ փողոց թափելով Քիւրտ մէկ – երկու առաջնորդներու ծագումով հայ ըլլալու  յերիւրանքը  . . . :   Փնտռեցէ՛ք  աղբիւրները . . . :
Այսինքն Ներսէս Շնորհալի (Ներս-իկ) Իսպիրեանի հետեւելով պէտք է ակնկալել, որ օրից մի օր «սարի քուրդ» Մահմուտ Պարզանին կը ղեկավարի հայոց Հանրապետութիւնը, ու ՄԵՆՔ ???  գլխիկոր պիտի պագնենք  նրա  ոռը . . . :
Տակաւին ինչ կը վերաբերի  էն  առաջին  դաշնակ  Sesigüzel -ին՝ Ճօրճ-իկ Թիւթիւնճեանին, ան ալ բեմի վրայ ծնկաչոք կուրծքը խաչակնքելով  երկինք  նայած  է  ամէն  անգամ  որ  սուրբ դաշնակցութիւն   բառերը   արտասանած   է . . . :

ՄԱՐԱԹՈՒԿԻ   ԼՈՒՍԱՊԱՏՃԷՆՆԵՐ

Այսօր հրապարակի վրայ սունկի նման բուսած են «ազգային ազատագրական պայքարի» շարժումներու կից, նաեւ «ազգային պարարուեստի» շարժումներ: Ուստի եւ, «գեղարուեստական ղեկավար»-ներ . . . :
Ան, որ երէկ մէկ այսօր երկու մէկէն ի մէկ դարձաւ «աւանդական մշակոյթի»   անկապ   գահաժառանգ,
Ան, որ երէկ մէկ այսօր երկու մէկէն ի մէկ դարձաւ «մշակոյթի վաստակաւոր   գործիչ» . . . :
Ան, որ երէկ մէկ այսօր երկու մէկէն ի մէկ դարձաւ չոր ու ցամաք պարուսոյց . . .
Մնացած   վսեմագոյն   տիտղոսները   չաւելցնեմ:
Սովետական Սոցիալիստական Հայաստանի Հանրապետութեան «փլուզումէն» առաջ, համարեա ՄԱՐԱԹՈՒԿի ծնունդի ժամանակ սկսան ի յայտ գալ նաեւ այլ ազգագրական համոյթներ, որոնք գլխաւորաբար  Վանեցի  Հայրիկ  ՄՈՒՐԱՏԵԱՆԻ  ներշնչման պտուղներն  էին:  ԱԿՈՒՆՔ  եւ  ՇՈՂԱԿՆ:
Ի բաղդատութիւն անոնց, ՍԱՍՈՒՆՑԻ ՄԿՐՕ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆԻ ՄԱՐԱԹՈՒԿը  պահեց իր իւրայատկութիւնը: Այն առումով, որ իբրեւ խմբային  կատարելագործմամբ  ներկայացող  ՀԱՄՈՅԹ, ՄԱՐԱԹՈՒԿը   Է՛Ր  ՈՒ  ՄՆԱՑ  ՌԱԶՄԱ-ՀԱՅԿԱԿԱՆ  ԵՐԳ  ՈՒ  ՊԱՐԻ ՀԱՄՈՅԹ:
ՄԿՐՕՅԻ  ԱՍԱԾ՝    ՌԱԶՄԱ-ՀԱՅՐԵՆԱՍԻՐԱԿԱՆ . . .
Ահա՛   այս  որակն  է,   որ  այսօր  գոյութիւն  չունի:
ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի մինչեւ օրս ներկայացուցած հանդիսական երեկոյները շարունակ պահպանած են տղամարդկանց ու կանանց երգեցողական  համաչափութիւն  մը:
Այս մասնագիտական ուսուցումը իրենց փոխանցուած է լիիրաւ մեծապատիւ ու յարգարժան անձնաւորութեան շնորհիւ, որու անունը ընդհանրապէս չի յիշուիր հայկական մաֆիական ալիքներէն ու ցանցերէն,  կայքերէն  ու  թերթերէն,  որ  է՛ր  ու  կը  մնայ  միշդ  ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ  ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ:  ՄՇԵՑԻ:

ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի ներկայացումներուն երբեւէ չեն լսուած որեւիցէ զռոցներ,  ինչպէս  ԱԿՈՒՆՔ  համոյթի  կանանց  պոռոց – գոռոցները:
ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի ներկայացումներուն երբեւէ չեն լսուած որեւիցէ կուսակցական փառաբանութիւններ, ի բաց առեալ Լիբանան, Սուրիա եւ Ամերիկա հրաւէրքներուն, որտեղ հնչած են «Արիւնոտ դրօշ վեհ դաշնակցութեան»   չգիտեմ  ինչերս . . .
Բնականաբար, երբ հրաւէրք կայ, այդտեղ պիտի պարտադրուին փաղաքշական  երգեցողութիւններ . . . :
Չէ՞  որ  Սովետական  Հայաստանէն   «ձայն  մը  հնչեց» . . . :
Չէ՞ որ ՄԱՐԱԹՈՒԿի շնորհիւ ուռան հայրենակցական միութիւններու գանձանակները . . . :
ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի ներկայացումներուն հնչող ձայները կու գային ուղղակիօրէն ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԼԵՌՆԵՐԷՆ … վասն որոյ ֆիտայատիպ  դէմքերու՝  յանձինս
ՍԱՍՈՒՆՑԻ  ՄԿՐՕՅԻ,
                    ՄԿՐՕ
ԼՈՌԵՑԻ  ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ  ՔՈՉԱՐԵԱՆԻ,
                   ՄԱՐԱԹՈՒԿ - ՀԻՆ -4
ՍԻՍԵԱՆՑԻ  ՌԱՏԻԿ  ԱԼԱՎԵՐՏԵԱՆԻ,
ՌԱՏԻԿ ԱԼԱՎԵՐՏԵԱՆ
ՍԱՍՈՒՆՑԻ  ԵՐՈՒԱՆԴ  ԹՈՐՈՍԵԱՆԻ,
ԵՐՈՒԱՆԴ ԹՈՐՈՍԵԱՆ
ու  հետագային  ՇԱՏԱԽՑԻ  ԱՐԱ  ԱՒԱԳԵԱՆ,
ԱՐԱ ԱՒԱԳԵԱՆ
ԱԲՈՎԵԱՆՑԻ  ԱՐՏԱՇԷՍ  ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ,

իրենց  կատարողութեամբ  «գնդակ  որոտացուցին  նոյեմբեր  ամսու» նման,  զոր  մինչեւ  օրս  գամուած  կը  մնայ  բոլորիս  ուղեղներուն   մէջ . . . :
ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի ներկայացումներուն երբեւէ չեն լսուած ո՛չ ագռաւներու կռոցներ, ո՛չ գորտերու կռկռոցներ, ո՛չ էշերու զռոցներ, ո՛չ օձերու սուլոցներ, այլ մաքրամաքուր ձայնային ելեւեջումներով երգերու  կատարումներ,  հակառակ  ինչ  վիճակ  որ  կը  տիրէ  այսօր:
ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի ներկայացումներուն երբեւէ չեն փայլած Մեքսիքական  Մարիաչիներու  տարազները:
          
                                    Կարին – Garin group             հայկական – armenian      մարիաչիներ – mariachis              Ակունք – Agounk group

                                                                                  մեքսիքական   մարիաչիներ  –  mexican  mariachis
ՄԱՐԱԹՈՒԿ  համոյթը  ծնունդ  տուած  է,
Եւս կուսակցականուած Սասունցի  ԹԱԹՈՒԼ ԿՐՊԷԵԱՆ:

ԹԱԹՈՒԼ ԿՐՊԷԵԱՆ

« 1987- 1990 թթ. սովորել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում, միաժամանակ երգել է «Մարաթուկ» ազգագրական երգի-պարի համույթում, հավաքագրել ու մոռացությունից փրկել է Սասունի և Կարսի շրջանների ժողովրդական, ազգագրական, ինչպես նաև ազգային-ազատագրական  պայքարի  մասին  երգեր  ու  պարեր »:
http://www.panorama.am/am/society/2014/04/21/t-krpeyan/
                                                                                     
ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթը, հետեւաբար, միայն ու միայն նպաստած է ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆԱՑՄԱՆ այնպիսի գաղափարի յարատեւման, որով մըր ֆիտայիք աւանդ են թողել մըր համար իրենց կենցաղավարութեամբ՝   ինչպէս   ՄԿՐՕ-ներ  …:

ՖԻԼԻՓ   ՍԱՍՈՒՆ

PHILIP  SASOUN

22 ԱՊՐԻԼ / APRIL 2015

ՄԱՐԱԹՈՒԿ ՀԱՄՈՅԹ

                                                   Մ Ա Ր Ա Թ Ո Ւ Կ  

                                                    M A R A T O U G

                                           ռազմահայրենասիրական

                                              patriotic war songs group

                                                             համոյթ

                                                     ԵՐԵՍՆԱՄԵԱԿ

                                                30th  ANNIVERSARY

ՄԱՐԱԹՈՒԿ - 30ամեակ

      

Յուլիս 24, 2013թ. ՄԱՐԱԹՈՒԿ  ռազմահայրենասիրական  համոյթը մեծաշուք կերպով տօնեց իր 30ամեակը Արեւելեան Հայաստանի Հանրապետութեան հանրածանօթ Արամ Խաչատրեան համերգասրահի մէջ, որտեղ իր կրակի մկրտութիւնն էր ստացած հենց առաջին երկու որոտընդոստ ներկայացումներով:

ՄԱՐԱԹՈՒԿ ազգահայրենապահպանման համոյթի ստեղծագործումը յայտնաբերուեցաւ շնորհիւ մի Սասնցու, որ ի՛նք ծնած ըլլալով Սասունցոց բնօրրանում,  ժայթքեց  իր  միջից  Սասնայ  հուրը՝   Մարութայ  համոյթով:

Ան,  ո՛չ  ոք  էր,   քան  լիիրաւ  Սասնայ  Ծուռ՝   ՄԿՐՕ   ՍԱՐԳՍԵԱՆ:

ՄԿՐՕ ՍԱՐԳՍԵԱՆ

                                                                                   MGRO  SARKISYAN

ՄԿՐՕ ՍԱՐԳՍԵԱՆ եղաւ ու մնաց ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթի շունչն ու ոգին առ այսօր, զատորոշուելով կտրականապէս իրմէ առաջ ու ետք ծնունթ առած «ազգագրական»  կոչուած երգ ու պարի հիմնադիրներէն, պարզապէս որովհետեւ Մկրօ Սարգսեանը ի ծնէ ու ամբողջ կեանքով համակուած է Մուշն ու Սասունը բնութագրող կենցաղավարութեամբ.  ուստի երգ ու պարով եւս . . .

Կարելի  է  հետեւիլ  Մարաթուկի  ինքնատիպ  եարխուշտան  բոլոր  ներկայացումներու  վերջաւորութեան,  որ  ամբողջութեամբ  կ՛արտացոլէ  Մկրօյի  մանկութեան  օրերէն  ապրած  Սասունցի  հայրենակիցներու  կողմէ  կիրարկուած  եարխուշտայի  մասնայատուկ  ռազմարուեստը:

ՄԿՐՕ ՍԱՐԳՍԵԱՆԻ երակներու մէջ խտացուած էին ամբողջ Արեւմտեան Հայաստանի հուրն ու սուրը, խինթն ու կացը, վիշտն ու հրճուանքը, որոնք խտացուած են Սասնաշխարհի ապստամբ հոգեբանութեան մէջ՝  տակաւին դարեր առաջ:

ՄԿՐՕ ՍԱՐԳՍԵԱՆ,  իր Սասնայ հարազատ կերպարանքով ու թրծուածութեամբ ՄԱՐԱԹՈՒԿ խումբի ստեղծման օրուընէ իսկ Կորստեալ Երկրի մարմաջը ներթափանցեց իրեն թիկունք կանքնող նորահաս անդամներու մէջ, որոնք թէեւ Սասունցի – Մշեցիներ  էին  սկզբնական շրջանին եւ իր նման տոգորուած Էրկիրկանչով, սակայն յանդգնութեան ու խիզախութեան պայթուցիկը դարձաւ դեռ սովետական փտախտային իրադրութեան ներքոյ:

Սասնայ երկնաճեղք լեռներէն, հասնելով մինչեւ Մշոյ քաղցրաբոյր դաշտերը, ԱՆ հաւագագրեց ու շողարձակեց մեր պապերու կենդանութեան զանազան առիթներուն յայտնաբերուած խանդավառութիւններն ու ցասումները, ՄԱՐՈՒԹԱՅ   համոյթի  ներկայացումներով:

1983թ., ՄԱՐԱԹՈՒԿ ազգահայրենասիրական համոյթի հիմնադրման տարին, տակաւին է՛ր ազգային գաղափարական ու պահանջատիրական փականքային վարչակարգի ենթակայ, բայց եւ այնպէս  ՍԱՍՈՒՆՑԱԿԱՆ  մարտունակութեանԻ ԶԷՆ  հրահանգի փոխարէն  Ի ՊԱՐ  հրամանը պէտք էր հնչեր, որպէսզի փշրուէին կապանքները ու վերակենդանանային միանգամայն՝ սրբապղծուած մշակոյթի  պատուական  մըր  ԵՐԳԵՐԸ :

ՄԿՐՕ ՍԱՐԳՍԵԱՆ հասած կարելի է համարել զարթնման նպաստող իր բաղձանքին, որովհետեւ մինչեւ օրս սրբազան նուիրուածութեամբ ու ամէնայն հաւատարմութեամբ ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթը կանգուն կը պահէն այնպիսի հայորդիներ, որոնցմէ շատեր եթէ չէին, ապա հետաքային դարձած են ընտանիքներու հայրեր ու մայրեր, նաեւ մեծ հայրեր ու մեծ մայրեր. Բնականաբար մօտիկ ապագային ծոռներու նահապետներ . . . բայց  ՄԻՇԴ ՄԱՐԱԹՈՒԿՑԻՆԵՐ :

ՄԱՐԱԹՈՒԿ համոյթը իր կարգին ծնունդ տուած է երկրպագուներու համախմբութեան մը, Արեւելեան Հայաստանէն դուրս՝ արտերկրի զանազան գաղութներու մէջ եւս:

Միջին Արեւելքէն Ամերիկաներ. Լիբանան (Պէյրութ, Պուրճ Համմուտ, Այնճար), Սուրիա (Դամասկոս, Հալէպ), Ամերիկա (Լոս Անճելըս, Սան Ֆրանսիսքօ), իսկ վերջերս Հոլլանտա, ապա ոչ լրիւ կազմով մինչեւ ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ՝ ՄՈՒՇ ՈՒ ՍԱՍՈՒՆ, բարձրանալով  ՄԱՐԱԹՈՒԿ  լեռը,  աղօթք մատուցանելով Ս. Աստուածածին փլատակ մատուռի մէջ ու ոգեպնդող ելոյթներ ունենալով Տիարպէքիրի  բնակչութեան  առաջ:

Այս առթիւ համոյթի նուիրեալ մեներգիչներէն՝  Ռատիկ Ալաւերտեանի կողմէ առանձնաշնորհումը ունեցանք Վանայ լճէն քիչ մը ջուր ու Մշոյ դաշտերէն փունջ մը հասկեր ստանալու . . .

ՌԱՏԻԿ ԱԼԱՎԵՐՏԵԱՆ

                                                             Ռատիկ  ԱԼԱՒԵՐՏԵԱՆ           Radig   ALAVERDYAN

                                                                         ՄԱՐԱԹՈՒԿԸ - ՄԱՐԱԹՈՒԿ ԼԵՌԱՆ ՎՐԱՅ -300x204

                                              ՄԱՐԱԹՈՒԿ  համոյթ,  ոչ  ամբողջական     ՄԱՐԱԹՈՒԿ  լեռան  վրայ  –  ՍԱՍՈՒՆ                                                                                         MARATOUG   GROUP      OVER THE MARATOUG MOUNTAIN – SASOUN

                                                                                 MARATOUG - HAFEZ AL ASAD

                                          ՄԱՐԱԹՈՒԿ  համոյթ  –  Դամասկոս   Նախագահ  ՀԱՖԷԶ  ԱԼ ԱՍԱՏԻ  արձանին  առաջ                                                                               MARATOUG –  group     in  front  of  the  statue  of  presidant     HAFEZ  AL ASAD  –  DAMAS

ՄԱՐԱԹՈՒԿ - ՀԱԼԷՊ

                                                        ՄԱՐԱԹՈՒԿ  –  ԴԱՄԱՍԿՈՍ                  MARATOUG  –  DAMAS

Խոր ակնածանքով պէտք է դրուատել համոյթի ներկայութիւնը Արցախի ազատամարտին, որոնք պատերազմական օրերուն գօտեպնդած են մարտիկները  ռազմակորով  երգերով՝  Մշոյ  քոչարիով  ու  Սասնայ եարխուշտայով . . .

ՄԱՐԱԹՈՒԿ  համոյթի  մշտավառ  կանթեղները

պարողներ՝   հիմնադրման կազմը,

Արա  ԱՒԱԳԵԱՆ  (պարագլուխ,  նաեւ  մեներգիչ),

Արմէն ԱՐԱՄԵԱՆ, Արթուր ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ, Լեւոն ՄԿՐՏՉԵԱՆ, Ռաֆիկ ՅԱԿՈԲԵԱՆ, Տիգրան ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ, (նաեւ մեներգիչ), Սահակ ԳԱԼՈՅԵԱՆ, Գառնիկ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ, Երուանդ ԹՈՐՈՍԵԱՆ (նաեւ մեներգիչ) եւ Մկրօ ՍԱՐԳՍԵԱՆ (նաեւ մեներգիչ).

մեներգիչներ,

Ռատիկ  ԱԼԱՒԵՐՏԵԱՆ,  Ալեքսան  ՔՈՉԱՐԵԱՆ,  Հայկ  ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ

 ԱՐԱ ԱՒԱԳԵԱՆ

                                                                      Արա  ԱՒԱԳԵԱՆ                   Ara  AVAKYAN

 

պարուհիներ՝

Աննա ՍԱՐԳՍԵԱՆ, Աստղիկ ՊԱՊԱՅԵԱՆ (նաեւ մեներգչուհի), Անահիտ ՄԻՔԱՅԷԼԵԱՆ, Սուսան  ԱՐՍԷՆԵԱՆ,  Մարգարիտ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ (նաեւ մեներգչուհի), Մարգարիտ ԱԶԱՏԵԱՆ, Տիանա եւ Լիանա ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ եւ ԽԵՉՈՅԵԱՆ (քոյրեր), Վալենդինա ԱԴԱՄԵԱՆ, Արմենուհի ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ   Սուսան ՍԻՐԱՏԵՂԵԱՆ  (նաեւ  մեներգչուհի):

                                                                           ԱՆՆԱ ՍԱՐԳՍԵԱՆ

                                                                          Աննա  ՍԱՐԳՍԵԱՆ              Anna  SARKSYAN

                                                          ՄԱՐԿՕ

                                                                    Մարգարիտ  ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ   Margarite  MELKONYAN

                                                                                 ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

                         Մարգարիտ  ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ  եւ  Արմենուհի  ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ     Margarite  MELKONYAN  &  Armenuhi  BEDROSYAN

ՄԱՐԱԹՈՒԿ - ԵԱՐԽՈՒՇՏԱ

                                                                                     ՄԱՐԱԹՈՒԿ  –  Եարխուշտայ

Նուագախումբ

Սամուել ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ (տհոլ), Կորիւն  ՅԱԿՈԲԵԱՆ  եւ Տիգրան ՂԱԼՄՈՒԽԵԱՆ (զուռնայ)   եւ այլք:

                                                                                  Սամուէլ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ եւ Կորիւն ՅԱԿՈԲԵԱՆ

                                      Սամուէլ  ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ  եւ  Կորիւն  ՅԱԿՈԲԵԱՆ     Samuel  AVEDISYAN  et  Gorun  HAGOPYAN

ՄԱՐԱԹՈՒԿ  համոյթի որակաւորման իրենց կատարելագոյն նպաստն են բեռած, Հայաստանի վաստակաւոր պարուսոյց, յարգարժան Պրն. Արտաշէս ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ  եւ արուեստագէտ ու խմբավար՝   Ալեքսանտր ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ:

                                                                                        ԱՐՏԱՇԵՍ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

                                                              Արտաշէս  ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ       Ardashes  GARABEDYAN

Վերջինիս շնորհիւ երգեցողութեան արուեստագիտական մակարդակի մարզումներն ու կերտումները համոյթը պահած է բարձրորակ մակարդակի վրայ: Այս ԻՒՐԱՅԱՏՈՒԿ կատարելագործման պտղաւորումն է, որ պահպանուած է մինչ  օրս,  որով  ՄԱՐԱԹՈՒԿԸ  կը  տարբերէ  այլ  նմանատիպ  խումբերէ:

ՄԱՐԱԹՈՒԿԻ ներկայացումներուն շարունակ ակներեւ է տղոց եւ աղջկանց պարային, բայց մանաւանդ երգեցողական զսպուածութիւն, որոնց մէջ տեղ չունի օրինակ,  կանանց  արտառոց   պոռոց – գոռգոռոցներ,  ինչ  որ  «սովորական»  է այլոց  պարագային:

ՄԱՐԱԹՈՒԿԻ ամեակները անվերջանալի պիտի ըլլան այնքան ժամանակ, որ ազգահայրենապահպանման գիտակցութեան բարձր չափանիշը կը շարունակէ գոյատեւել նուիրեալ ու կամաւոր ՄԱՐԱԹՈՒԿՑԻՆԵՐՈՒ մէջ, որու իբրեւ արդիւնք ծնունդ տուած են կրտսեր Մարաթուկցիներու, որոնց պատիւ շնորհուեցաւ  մաս  կազմելու  30ամեակի  ծրագրին:

                                                                                     ՄԱՐԱԹՈՒԿ - ԿՐՏՍԵՐՆԵՐ

                                                          ՄԱՐԱԹՈՒԿ  –  ԿՐՏՍԵՐՆԵՐ        MARATOUG  –  JUNIORS

ԽՆԴԻՐ կայ սակայն համահայկական մակարդակի վրայ կանգուն պահելու եւ ապրեցնելու նման համոյթներ՝ նուիրատուներու եւ բարերարներու աջակցութեամբ, որպէսզի երգ ու պարի հարազատութիւնը չշարունակուի արատաւորուիլ բազում անկապ երգահանդէսներով ու հարսանիքներով, ուր Մուշ ու Սասուն կը վաճարուի՝   ինչպէս կը պարզուի այսօրուայ դրութեամբ:

Արտերկրի պարագային, բնականաբար այլեւայլ գաղութներու մէջ գործող միութիւններու հովանաւորութեան տակ գրաւեալ Հայաստանի նահանգներու անուններով խումբերու պահպանում մը կը կատարուի, զորս գլխաւորաբար կը ծառայէ նոյնինքն միութեան գոյատեւման, իսկ Արեւելեան Հայաստանի վերանկախացումէ ետք այլազան պարային խումբերու մէջ ինչ որ կերպ փորձութիւն ունեցածներ այս կամ այն գաղութի մէջ դարձած են պարուսոյցներ . . .

Որակաւորման խնդիր է զայս, որու իբրեւ արդիւնք ՄԱՐԱԹՈՒԿ եւ նմանատիպներ  սակաւաթիւ  են:

Սակաւաթիւ կամ անորակ, բայց եւ այնպէս ակունքներու վերադարձ ու պահպանութիւն գոյութիւն ունի, ինչպէս փաստած է  Մկրօ Սարգսեան, եղեռնէն ազատած իր մեծերէն ունեցած դաստիարակութեամբ, որոնք հաստատուած են այժմու  Հայաստանի  Թալինի  շրջանը՝   ուրկէ եւ ծնունդ առած է   ՄԱՐԱԹՈՒԿԸ:

                                                                   KOTCHARI

ՖԻԼԻՓ   ՍԱՍՈՒՆ  /  PHIILIP   SASOUN

24 օգոստոս / august 2013

ՄԱՐԱԹՈՒԿ ՀԱՄՈՅԹ                                                



Comments are closed.